به اشتراک بگذارید

از یمن تا سودان؛ شکاف پنهان در اتحاد ریاض و ابوظبی

تبادل توهین و کنایه میان حساب‌های سعودی و اماراتی در پلتفرم «ایکس» به سطح بی‌سابقه‌ای از تندی رسیده و اختلاف بر سر سیاست‌های منطقه‌ای به تبادل توهین‌های شخصی و اتهام‌زنی کشیده شده است؛ صحنه‌ای که دعوت‌های مکرر مقام‌های ارشد ریاض و ابوظبی برای آرامش نتوانسته آن را متوقف کند.

از یمن تا سودان؛ شکاف پنهان در اتحاد ریاض و ابوظبی

تبادل توهین و کنایه میان حساب‌های سعودی و اماراتی در پلتفرم «ایکس» به سطح بی‌سابقه‌ای از تندی رسیده است؛ اختلاف بر سر سیاست‌های منطقه‌ای و تصمیم‌های دولت‌های دو کشور به تبادل توهین‌های شخصی و اتهام‌زنی کشیده شده و صحنه‌ای را رقم زده که دعوت‌های مکرر به آرامش از سوی مقام‌های ارشد ریاض و ابوظبی نتوانسته آن را متوقف کند. عربی۲۱ در روزهای گذشته افزایش چشمگیر حملات متقابل را رصد کرده، به‌ویژه پس از حملاتی که شنبه فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض را هدف گرفت. کشته و زخمی شدن افراد نیز مانع ادامه جدال‌هایی نشد که تا جایی پیش رفت که حساب‌های سعودی، اماراتی‌ها را به ابراز شماتت متهم کردند. کاربران سعودی و اماراتی در ایکس به عبارت‌هایی مانند «توهین آشکار به نوامیس» و اهانت به زنان دو کشور روی آورده‌اند؛ تحولی که پیش‌تر سابقه نداشت. نکته قابل توجه این است که تنش در حالی ادامه دارد که رهبری‌های سعودی و اماراتی می‌کوشند ماه‌ها اختلاف سیاسی را پشت سر بگذارند و نشانه‌هایی از نزدیکی سیاسی میان ریاض و ابوظبی دیده می‌شود، به‌ویژه پس از سفر منصور بن زاید، معاون رئیس امارات، به عربستان در ۲۹ سپتامبر گذشته و دیدارش با محمد بن سلمان.

بُعد دوم تحلیل، ریشه‌های عمیق‌تر این تنش و ناکامی تلاش‌ها برای مهار آن است. عبدالخالق عبدالله، دانشگاهی و تحلیلگر سیاسی اماراتی، در مقاله‌ای که ۶ اکتبر منتشر شد، پذیرفت که روابط سعودی-اماراتی در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ یکی از بدترین مراحل سوءتفاهم سیاسی را تجربه کرده است؛ به‌ویژه درباره یمن، سودان، شاخ آفریقا و نفت. او گفت اختلاف‌هایی که دسامبر گذشته در یمن بروز کرد، به احتقان و دشمنی در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد و از مرز رقابت معمول فراتر رفت. حمد الشامسی، فعال اماراتی مخالف، نیز معتقد است ادامه این جنگ رسانه‌ای به از دست رفتن اعتماد میان ریاض و ابوظبی مربوط است و مسئولان سعودی می‌دانند که اختلاف‌ها با ابوظبی عمیق‌تر از بیانیه‌های آشتی‌جویانه اعلام‌شده است. از سوی سعودی، عمر الزهرانی، مخالف، به آنچه خروج جدال میان حساب‌های سعودی و اماراتی از کنترل خواند پرداخت و هشدار داد که به سطوح خطرناکی از دشنام و عیب‌جویی متقابل رسیده است. محمد الحمادی، روزنامه‌نگار اماراتی، نیز در مقاله‌ای با عنوان «نجات خلیج فارس از خلیجی‌ها!» هشدار داد که اختلاف‌های دولت‌ها به جوامع سرایت می‌کند و دفاع از میهن به ابزاری برای اهانت به کشورهای همسایه تبدیل شده است.

بُعد سوم و شاید مهم‌ترین بخش تحلیل، تناقض آشکار میان قوانین سخت‌گیرانه دو کشور و سکوت مقامات در برابر این موج توهین است. در امارات، ماده ۲۸ فرمان قانون فدرال شماره ۳۴ سال ۲۰۲۱ برای کسی که از طریق شبکه اطلاعاتی اطلاعاتی منتشر کند که شامل اهانت به یک کشور خارجی باشد، حبس دست‌کم شش ماه یا جریمه بین ۱۰۰ هزار تا ۵۰۰ هزار درهم پیش‌بینی کرده است. در عربستان نیز هیئت عمومی تنظیم رسانه در ژوئن گذشته اعلام کرد یک شهروند را پس از رصد اهانت به نمادها و رهبران یک کشور برادر به دادستانی عمومی ارجاع داده است و سلمان الدوسری، وزیر رسانه، تأکید کرد اهانت به رهبران کشورهای برادر و دوست خط قرمز است. با این حال، این پیگردها تازه نیست و سوابقی چون بازداشت محمد الحضیف در ۲۰۱۶ و زاید البناوی در ۲۰۱۷ نشان می‌دهد که این قوانین پیش‌تر برای پیگرد منتقدان به کار رفته است. این سوابق، تناقض میان استفاده از ابزارهای قانونی برای پیگرد برخی منتقدان در مراحل پیشین و ادامه جدال کنونی را برجسته می‌کند؛ جدالی که به اهانت‌های شخصی شدیدتری رسیده و پرسش حساسی را مطرح می‌کند: دولت‌های دو کشور تا چه اندازه آماده‌اند قوانینی را اجرا کنند که اهانت به کشورهای دیگر و رهبرانشان را جرم می‌داند؟ به‌ویژه که هر دو کشور مقررات گسترده‌ای برای تنظیم محتوای رسانه‌ای و اینترنتی دارند.

پربازدیدترین