به اشتراک بگذارید

پروژه فرهنگی یا پوششی برای عادی‌سازی؟ جنجال افتتاح موزه یهودی‌شناسی در خیابان المتنبی بغداد

نخستین موزه با محوریت یهودیان عراق، با نمایش آثار باقی‌مانده در محل یک مدرسه یهودی قدیمی در خیابان المتنبی بغداد افتتاح شد؛ اما ابهام در هویت گردانندگان واقعی، نبود مجوزهای شفاف شهرداری و وزارت فرهنگ، و ارتباط آشکار با دستگاه تبلیغاتی رژیم صهیونیستی، این رویداد فرهنگی را به یک پرونده جنجالی و بحث‌برانگیز تبدیل کرده است.

پروژه فرهنگی یا پوششی برای عادی‌سازی؟ جنجال افتتاح موزه یهودی‌شناسی در خیابان المتنبی بغداد

نخستین موزه یهودی‌شناسی در نزدیکی خیابان المتنبی بغداد (خیابان الرشید) افتتاح شد. این موزه در محل سابق مدرسه یهودی «شماش» دایر شده است؛ مدرسه‌ای که در سال ۱۹۲۸ توسط خیّر یهودی یعقوب شلومو شماش تأسیس شد و برادرش یوسف شماش مدیریت آن را بر عهده داشت. با وجود اینکه این موزه قرار است آثار یهودیان عراقی را به نمایش بگذارد، اما هویت گردانندگان واقعی آن مشخص نیست.

بر اساس عرف موجود، برگزاری چنین نمایشگاه‌هایی در خیابان المتنبی مستلزم هماهنگی با شهرداری و وزارت فرهنگ عراق است؛ با این حال، در هیچ‌یک از گزارش‌ها و اطلاعات موجود، اشاره‌ای به نقش این دو ارگان در موزه نشده است. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که ساختمان مذکور توسط «جامعه یهودیان عراق» مرمت شده است، اما با توجه به تعداد بسیار کم یهودیان باقی‌مانده در عراق، توانایی این جامعه برای اداره مستقل و نگهداری چنین پروژه فرهنگی، محل تردید جدی است. این ابهام در مدیریت و نبود شفافیت مالی و قانونی، پرسش‌های بسیاری را درباره ماهیت واقعی این پروژه ایجاد کرده است.

نکته کلیدی و قابل تأمل در این ماجرا، نقش مستقیم رژیم صهیونیستی در این پروژه است. ویدئوی افتتاحیه این موزه توسط یکی از حساب‌های وزارت خارجه رژیم صهیونیستی منتشر شده و مخاطب آن به طور مشخص افکار عمومی عراق بوده است. این موضوع به شدت نشان می‌دهد که این پروژه حداقل از حمایت یا هماهنگی رسمی تل‌آویو برخوردار بوده و هدف آن دارای رنگ و بوی آشکار دیپلماسی عمومی و تبلیغاتی است. در واقع، این موزه بیش از آنکه یک پروژه مستقل فرهنگی و تاریخی باشد، به یک ابزار در دستور کار دیپلماسی عمومی رژیم صهیونیستی تبدیل شده است.

این اقدام در داخل عراق بحث‌ها و جنجال‌های سیاسی شدیدی درباره مسئله «عادی‌سازی» روابط با رژیم صهیونیستی برانگیخته است. برخی تحلیل‌ها اشاره می‌کنند که چنین پروژه‌های فرهنگی ممکن است «زمینه‌سازی نرم» برای عادی‌سازی روابط با تل‌آویو باشد. در نبود تأیید رسمی و شفاف از سوی دولت عراق و عدم افشای منابع مالی، نمی‌توان این موزه را یک پروژه صرفاً مستقل و بومی میراث فرهنگی عراق دانست. این پروژه بیشتر شبیه یک پایگاه فرهنگی است که در زمینه ژئوپلیتیک پیچیده غرب آسیا، توسط نیروهای خارجی به طور فعال پیش برده و تبلیغ می‌شود و اهداف سیاسی خاصی را دنبال می‌کند.

پربازدیدترین