ایام فاطمیه به عنوان یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های مذهبی در تقویم شیعی، فرصتی برای ترویج و تشویق به برپایی عزای حضرت زهرا (س) است. این ایام نه به گروه یا اشخاص خاصی تعلق دارد و نه محدود به آیین‌های رسمی است، بلکه بابی وسیع برای همه مسلمانان است تا با استفاده از فضای معنوی این روزها، به تبیین ابعاد مختلف شخصیت والای آن حضرت و ترویج فرهنگ اهل‌بیت (علیهم‌السلام) بپردازند. در همین راستا، تاکید بر این نکته که فاطمیه برای همه ماست، نشان‌دهنده گشودگی این فضا برای اقامه عزا و بهره‌مندی از برکات معنوی آن است.
در تحلیل ریشه‌های واقعه کربلا، توجه به سه منظر «علل و عوامل»، «پیامدها» و «رخدادها» ضروری است که مهم‌ترین بخش آن، بررسی علل و عواملی است که منجر به بی‌توجهی جامعه به ولایت و سکوت در برابر ظلم به ثقلین (قرآن و عترت) شد. آنچه در کربلا رقم خورد، در واقع نتیجه فراموش شدن جریان غدیر بود؛ زیرا با فراموشی غدیر، زمینه برای وقایع فاطمیه و در نهایت، فدا شدن حضرت زهرا (س) و حضرت محسن فراهم شد تا قرآن و عترت باقی بمانند. این نشان می‌دهد که پاسداشت ایام فاطمیه، تنها یک آیین عزاداری نیست، بلکه حرکتی برای یادآوری و زنده نگه‌داشتن جریان امامت و ولایت در برابر تحریف‌ها و انحرافات است.
اهمیت این ایام تا بدانجاست که برخی بزرگان دین، آن را زمان مناسبی برای برآورده شدن مسائل و حوائج مهم دانسته‌اند و بر نقش ویژه آن در ایجاد محبت میان مسلمانان و حجت الهی تاکید کرده‌اند. در روایات نقل شده از لحظات پایانی حیات حضرت زهرا (س)، ایشان با وجود سن کم، در حالی که به دلیل مصائب وارد شده حتی توانایی وضو گرفتن عادی را نداشتند، پس از اقامه نماز و دعا، دست به دعا برداشته و خداوند را به حق پنج تن از عزیزان خود قسم دادند: به پدرشان و شوق دیدارشان، به همسرشان و اندوهشان، به فرزندشان حسن (ع) و گریه‌هایشان، به فرزندشان حسین (ع) و شکستگی‌شان، و به دخترانشان زینب و ام‌کلثوم و آه حسرتشان. ایشان در ادامه از خداوند خواستند تا از گناهکاران امت، شیعیان همسر و شیعیان فرزندانشان درگذرد. این دعا، بیانگر نقش مادری آن حضرت برای همه مسلمانان و اهمیت فاطمیه برای اقامه عزا و طلب آمرزش برای همگان است.