نشست بغداد در شرایطی برگزار شد که ایران خود با جنگ و فشار نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی روبه‌روست، اما حضور فعال تهران در این نهاد چندجانبه اسلامی نشان‌دهنده یک راهبرد دیپلماتیک چندلایه است. عراقچی با انتقاد صریح از عملکرد سازمان همکاری اسلامی، تأکید کرد که «متأسفانه به دلایل بسیاری که قابل بحث است، سازمان همکاری اسلامی عملکرد خوبی نداشته» و امیدوار است با تعیین دبیرکل جدید و انتقال ریاست دوره‌ای به عراق، این سازمان «رمق تازه‌ای بگیرد». این اظهارات، ضمن بازتاب نارضایتی ایران از کارآمدی نهادهای اسلامی، بیانگر تلاش تهران برای بازتعریف نقش این سازمان به‌عنوان پلی برای هماهنگی مواضع کشورهای مسلمان است. نکته مهم آن است که ایران با وجود درگیری مستقیم نظامی، فلسطین را نه یک موضوع فرعی یا قابل تعویق، بلکه محور اصلی سیاست خارجی خود در عرصه اسلامی می‌داند و از تریبون بغداد برای جلب توجه کشورهای مسلمان به این مسئله استفاده می‌کند.
بررسی مواضع ایران در این نشست، عمق یک تقابل راهبردی با بخشی از دولت‌های اسلامی را آشکار می‌کند. از یک سو، تهران بر ضرورت اقدام مشترک و عملی برای توقف کشتار، پایان محاصره غزه، حفاظت از غیرنظامیان و مقابله با مصونیت رژیم صهیونیستی از پاسخ‌گویی تأکید می‌کند و از سوی دیگر، مسیر بخشی از کشورهای اسلامی در سال‌های اخیر به سمت عادی‌سازی روابط با تل‌آویو حرکت کرده است؛ امارات و بحرین در سال ۲۰۲۰ و در چارچوب توافق‌های ابراهیم روابط خود را عادی کردند و این روند بعدتر با گسترش روابط با مراکش نیز همراه شد. از نگاه منتقدان، عادی‌سازی بدون تحقق حقوق ملت فلسطین می‌تواند به حاشیه‌راندن آرمان استقلال فلسطین و عادی‌شدن اشغالگری کمک کند. ایران در مقابل می‌کوشد مسئله فلسطین را همچنان در کانون گفت‌وگوهای جهان اسلام نگه دارد و کشورهای مسلمان را به عبور از مواضع اعلامی و حرکت به سمت اقدام عملی فرا بخواند؛ رویکردی که در تقابل با مسیر عادی‌سازی قرار می‌گیرد و می‌تواند به عنوان یک نقطه فشار دیپلماتیک علیه رژیم صهیونیستی عمل کند.
با این حال، آنچه نشست بغداد را به یک آزمون واقعی برای سازمان همکاری اسلامی تبدیل می‌کند، فاصله میان اجماع لفظی و اجرای عملی است. بر اساس گزارش رسمی سازمان، اعلامیه بغداد و قطعنامه‌های پایانی بر محوری‌بودن مسئله فلسطین، حمایت از حقوق ملت فلسطین و تشکیل کشور مستقل فلسطینی به پایتختی قدس تأکید کردند؛ اما تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که تداوم صدور قطعنامه، بدون پیگیری عملی و هماهنگ، به‌تنهایی نمی‌تواند به اشغالگری و خشونت پایان دهد. عراقچی نیز در دیدارهای دوجانبه خود با مقام‌های مصری و ترکیه‌ای بر همین نکته تأکید کرد که استفاده از ظرفیت‌های سازمان همکاری اسلامی برای مقابله با اقدامات اشغالگران، نیازمند اراده سیاسی و مکانیسم‌های اجرایی مشخص است. در نهایت، نشست بغداد بار دیگر نشان داد که درباره ضرورت حمایت از حقوق فلسطینیان در سطح سازمان همکاری اسلامی اجماع لفظی وجود دارد؛ اما آزمون اصلی این سازمان آن است که آیا این اجماع را به تصمیم‌های مؤثر و قابل اجرا تبدیل می‌کند یا مسئله فلسطین نیز در میان اختلافات سیاسی و ملاحظات دولت‌ها، در حد قطعنامه باقی خواهد ماند.