به اشتراک بگذارید

عدن و تنگه باب‌المندب؛ اهرم راهبردی یا بحران تازه؟

در حالی که انصارالله نیروهای خود را در شهر «عدن» با تهدید جدی مواجه می‌بیند، تغییر موازنه قدرت به سمت مقاومت محلی و خستگی از جنگ، دولت یمن را به سمت محاسباتی پیچیده و استراتژی بقا سوق داده است؛ وضعیتی که آینده معادلات سیاسی غرب آسیا را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

عدن و تنگه باب‌المندب؛ اهرم راهبردی یا بحران تازه؟

بحران کنونی در عدن و جابه‌جایی نیروها، پیش از هر چیز بیانگر یک تغییر تاکتیکی در میدان است: عقب‌نشینی از مواضع رودررو به سمت بازآرایی نیروها و تلاش برای کنترل مرکز سیاسی از طریق اعمال نفوذ بر ساختارهای محلی. در واقع، انصارالله با درک این واقعیت که درگیری مستقیم در ساحل ممکن است به فرسایش نیروهایش منجر شود، به سمت بهره‌گیری از شکاف‌های درونی جریان‌های مخالف و ایجاد ائتلاف‌های محلی حرکت کرده است. این چرخش، اگرچه در ظاهر عقب‌نشینی است، اما در عمل تلاشی هوشمندانه برای تبدیل ضعف نظامی به فرصت سیاسی و حفظ اهرم فشار در مذاکرات آینده است.

تحلیل بعدی به نقش جغرافیای سیاسی و موقعیت تنگه راهبردی باب‌المندب بازمی‌گردد. تسلط بر سواحل و خطوط دریایی، به خودی خود به معنای کنترل کامل نیست، بلکه ایجاد یک اهرم بازدارنده است. انصارالله با استقرار در این مناطق، نه‌تنها بر مسیرهای بین‌المللی و تجاری اعمال نفوذ می‌کند، بلکه می‌تواند الگوی جدیدی از «تسلط بر مسیرها بدون تصرف فیزیکی کامل» را پیاده کند. از سوی دیگر، این رویکرد برای طرف مقابل نیز هزینه‌های امنیتی و سیاسی جدیدی ایجاد می‌کند و رقابت را از میدان نبرد مستقیم به سمت مدیریت تنش‌های منطقه‌ای سوق می‌دهد.

تجربه تاریخی و شرایط فعلی نشان می‌دهد که در غرب آسیا، پیروزی‌های نظامی بدون پشتوانه مشروعیت محلی و پایگاه اجتماعی پایدار نیستند. مقاومت‌های محلی در عدن، خواه از جریان‌های جنوبی و خواه از قبایل، نشان داده‌اند که کنترل سیاسی بدون همراهی ساختارهای بومی، شکننده است. به همین دلیل، طرف‌های درگیر ناچار شده‌اند میان قدرت نظامی و ظرفیت ایجاد همگرایی و اتحاد با بازیگران محلی توازن برقرار کنند. در نهایت، تحولات اخیر یمن نشان می‌دهد که صرفاً با زور و بدون پذیرش تنوع اجتماعی و سیاسی محلی، نمی‌توان امنیت پایدار ایجاد کرد و این همان درسی است که بازیگران غرب آسیا باید از آن بهره بگیرند.

پربازدیدترین