به اشتراک بگذارید

از دمشق تا قاهره؛ پازل نظامی عربستان در برابر یمن

با ورود تعدادی از هواپیماهای ترابری نیروی هوایی مصر به فرودگاه نظامی شاهزاده سلطان در ریاض و رایزنی‌های یک هیئت نظامی سوری در پایتخت عربستان، ابعاد تازه‌ای از هم‌افزایی نظامی منطقه‌ای علیه یمن آشکار شده است؛ تحولاتی که هم‌زمان با شدت گرفتن حملات تلافی‌جویانه نیروهای یمنی به مواضع متجاوزان در خاک عربستان و جبهه‌های داخلی یمن، معادلات میدانی را وارد فاز پیچیده‌تری کرده است.

از دمشق تا قاهره؛ پازل نظامی عربستان در برابر یمن

ورود هواپیماهای ترابری نیروی هوایی مصر به فرودگاه نظامی شاهزاده سلطان در ریاض، نشان‌دهنده عملیاتی شدن مرحله‌ای از همکاری‌های نظامی قاهره و ریاض است که پیش‌تر در سایه سفرهای دیپلماتیک و رایزنی‌های امنیتی مطرح شده بود. هم‌زمانی این تحولات با سفر یک هیئت نظامی سوری به عربستان برای بررسی انتقال نیروهای طرفدار دمشق به جبهه یمن، از یک سو بیانگر تلاش ریاض برای جبران ضعف‌های میدانی خود از طریق بهره‌گیری از نیروهای نیابتی و متحدان منطقه‌ای است و از سوی دیگر نشان می‌دهد که عربستان در مخمصه‌ای جدی گرفتار شده است. منابع اعلام کرده‌اند که این هیئت نظامی سوری، به ریاست سرتیپ خالد خطاب، فرمانده تیپ ۸۲، در چارچوب طرحی موسوم به «هیئت تحریرالشام» در حال هماهنگی برای انتقال ده‌ها هزار جنگجوی سوری به مناطق نجران و عسیر است. این اقدام، در واقع تلاشی برای بازسازی توازن قدرت در جبهه‌های جنوبی است، اما در شرایطی که عربستان پیش‌تر با مشکلات جدی در جذب متحدان نظامی و تامین نیروی انسانی مواجه بوده، بعید است بتواند از این طریق به نتیجه پایدار دست یابد.

بُعد دیگر این معادله، به تحرکات دیپلماتیک-نظامی پاکستان و سکوت آن در قبال مشارکت در جنگ یمن بازمی‌گردد. منابع آگاه در صنعا اعلام کرده‌اند که پاکستان رسماً هیچ‌گونه مشارکت در جنگ علیه یمن را نپذیرفته است، اما هم‌زمان گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد عربستان در حال جذب نیروهای سلفی از کشورهای مختلف از جمله پاکستان برای اعزام به یمن است. این وضعیت، شکاف میان مواضع رسمی و اقدامات میدانی را آشکار می‌کند و نشان می‌دهد که ریاض به جای اتکا به یک ائتلاف رسمی و متحدان دولتی، به سمت استفاده از شبکه‌های غیررسمی و نیروهای مزدور روی آورده است. در همین چارچوب، گزارش شده که عربستان مراکز آموزشی سلفی‌گری در استان‌های جنوبی یمن تأسیس کرده است تا از این طریق، نفوذ خود را در میان جوانان یمنی گسترش دهد و به اهداف نظامی خود دست یابد. اما این اقدامات نه‌تنها به تقویت افراط‌گرایی در منطقه منجر می‌شود، بلکه در صورت شکست عربستان، می‌تواند به یک تهدید بلندمدت برای امنیت خود این کشور و کل منطقه تبدیل شود.

در نهایت، آنچه میدان نبرد یمن را در این مرحله تعیین‌کننده می‌کند، نه ورود نیروهای خارجی، بلکه توانایی صنعا در حفظ ابتکار عمل و پاسخ قاطع به تحرکات متجاوزان است. نیروهای یمنی در روزهای گذشته حملات خود را به مراکز تجمع و سازمان‌دهی نیروهای وابسته به عربستان در استان‌های شبوة، لحج و مأرب تشدید کردند و با استفاده از موشک‌های بالستیک، اردوگاه‌های نظامی و مراکز تجمع نیروهای دشمن را هدف قرار دادند. سرتیپ یحیی سریع اعلام کرد که این حملات با موشک بالستیک انجام شده و شامل حمله به اردوگاه «العلم» در استان شبوة و مواضع نیروهای وابسته به عربستان در مناطق مختلف بوده است. همچنین منابع محلی از کشته شدن حدود ۵۰ نفر از نیروهای وابسته به عربستان در این حملات خبر داده‌اند. این تحولات نشان می‌دهد که صنعا نه‌تنها توان بازدارندگی خود را حفظ کرده، بلکه با تشدید حملات، ابتکار عمل را در دست گرفته و معادله میدانی را به نفع خود تغییر داده است؛ موضوعی که در صورت تداوم، می‌تواند همه محاسبات ریاض و متحدانش را با چالش جدی روبه‌رو کند.

پربازدیدترین