به اشتراک بگذارید

قفل موشکی روی فرودگاه‌ها؛ ضربه انصارالله به قلب هوانوردی سعودی

صحنه جنگ در یمن به سرعت دگرگون شده و معادله تنش میان صنعا و ریاض دیگر شباهتی به قبل ندارد؛ در حالی که سعودی‌ها با اصرار بر حفظ محاصره هوایی یمن و حمله به فرودگاه صنعا ماشه پایان آتش‌بس را چکاندند، اکنون و تنها با گذشت چند هفته، انصارالله در پی محاصره هوایی عربستان است و با راهبرد «زیرساخت در برابر زیرساخت»، فرودگاه‌های عربستان را به یکی از اهداف اصلی حملات موشکی و پهپادی خود تبدیل کرده است.

 قفل موشکی روی فرودگاه‌ها؛ ضربه انصارالله به قلب هوانوردی سعودی

تحول صحنه جنگ یمن در هفته‌های اخیر نشان‌دهنده یک چرخش راهبردی مهم است. سعودی‌ها با اصرار بر حفظ محاصره هوایی یمن و حمله به فرودگاه صنعا، ماشه پایان آتش‌بس و شروع جنگ را چکاندند، اما اکنون و تنها با گذشت چند هفته، انصارالله در پی محاصره هوایی عربستان است. یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، روز پنجشنبه (۱۶ مهر) اعلام کرد که این نیروها در عملیاتی همزمان، فرودگاه «ملک خالد» در ریاض را با دو فروند موشک کروز، فرودگاه «نجران» را با یک فروند موشک بالستیک و پایگاه هوایی «خمیس مشیط» را نیز با یک فروند موشک بالستیک هدف قرار داده‌اند. سازمان کل هوانوردی عربستان نیز تأیید کرد که دو حمله جداگانه به فرودگاه ملک خالد صورت گرفت؛ حمله نخست تأسیسات فرودگاه را هدف قرار داد و حمله دوم یک فروند هواپیمای متعلق به شرکت هواپیمایی سعودی را هدف گرفت. فرودگاه‌های أبها، عدن، الدمام و جده نیز طی هفته گذشته چندین بار هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته‌اند و پروازها در آن‌ها متوقف شده است. عمر البخیتی، سخنگوی دولت انصارالله، با بیان اینکه آسمان و فرودگاه‌های عربستان به بخشی از صحنه عملیات نیروهای مسلح یمن تبدیل شده است، از شرکت‌های هواپیمایی خواست برای حفظ امنیت خود و مسافران، از فرودگاه‌های عربستان دوری کنند؛ مواضعی که عملاً به معنای شروع محاصره هوایی علیه ریاض است.

بُعد دوم این تحولات، پیامدهای اقتصادی و امنیتی گسترده برای عربستان است. آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا (EASA) پس از حملات اخیر به فرودگاه ریاض، به شرکت‌های هواپیمایی توصیه کرد در حریم هوایی عربستان فعالیت نکنند. مؤسسه تحلیل داده‌های «سیریوم» از لغو حدود ۳۰۰ پرواز ورودی و خروجی برنامه‌ریزی‌شده در فرودگاه بین‌المللی ملک خالد خبر داد. شرکت هواپیمایی «لوفت هانزا» پروازهای خود به عربستان را به حالت تعلیق درآورد و دو شرکت هواپیمایی هند نیز پروازهای خود به ریاض را متوقف کردند. شرکت هواپیمایی فلای‌دبی نیز اعلام کرد پروازهای خود به مقصد ریاض، ینبع و أبها را تا ۱۰ اکتبر لغو کرده است. با وجود برنامه پاکستان برای اعزام نیرو و تجهیزات نظامی به عربستان، این کشور نیز به دلیل ناامنی فرودگاه‌ها، پروازهای خود به عربستان را متوقف کرده است. توقف پروازها در فرودگاه‌های عربستان در صورت تداوم می‌تواند پیامدهای اقتصادی قابل‌توجهی برای ریاض به همراه داشته باشد؛ لغو یا تغییر مسیر پروازها و استرداد بلیت، فشار مالی مستقیمی بر شرکت‌های حمل‌ونقل هوایی وارد می‌کند و دامنه خسارت‌ها به صنعت هوانوردی محدود نمی‌ماند، بلکه بخش گردشگری نیز به دلیل وابستگی به مسافران خارجی دچار آسیب جدی خواهد شد.

بُعد سوم و شاید مهم‌ترین بخش تحلیل، راهبرد انصارالله در تبدیل آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی به عاملی برای تغییر محاسبات امنیتی و سیاسی طرف مقابل است. از نگاه انصارالله، این حملات با هدف ایجاد معادله‌ای متقابل و بالا بردن هزینه تداوم حملات نظامی و محدودیت‌های هوایی علیه یمن انجام می‌شود. محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی انصارالله، پیش‌تر تأکید کرده بود که اگر عربستان به محدود کردن پروازها و محاصره یمن ادامه دهد، صنعا نیز مقابله‌به‌مثل خواهد کرد. در این روایت، حمله به فرودگاه‌های عربستان صرفاً یک اقدام نظامی نیست، بلکه ابزاری برای تقویت بازدارندگی صنعا و فشار بر ریاض با هدف تغییر رفتار آن در قبال یمن به شمار می‌رود. از نظر امنیتی نیز اختلال در فعالیت فرودگاه‌ها، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی عربستان را برجسته می‌کند و می‌تواند نگرانی‌ها درباره توانایی این کشور در حفاظت از حریم هوایی و تأسیسات راهبردی را افزایش دهد. چنین وضعیتی ریاض را ناگزیر می‌کند منابع بیشتری برای تقویت سامانه‌های پدافندی، مقابله با پهپادها و حفاظت از فرودگاه‌ها اختصاص دهد؛ افزایش هزینه‌های نظامی در شرایطی که عربستان با کاهش درآمدهای نفتی و اختلال در پروازها مواجه است، می‌تواند فشار مضاعفی بر بودجه ریاض وارد کند. در مجموع، تمرکز حملات انصارالله بر فرودگاه‌ها بخشی از راهبرد افزایش هزینه‌های درگیری برای ریاض است که در آن، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی به عاملی برای تغییر محاسبات امنیتی و سیاسی طرف مقابل تبدیل می‌شود.

پربازدیدترین