به اشتراک بگذارید

منطقه ممنوعه جدید ایران؛ پیوند قدرت جغرافیایی با توان نظامی برای کنترل مسیرهای انرژی

تازه‌ترین اظهارات سردار محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، درباره تعیین منطقه ممنوعه جدید در اطراف تنگه هرمز، نشانه‌ای از تغییر راهبرد تهران است؛ ایران دیگر در موضع واکنش نیست و با تعریف خطوط قرمز جدید، در حال تبدیل تنگه هرمز به ابزار فشار علیه اقتصاد آمریکا و متحدانش است.

منطقه ممنوعه جدید ایران؛ پیوند قدرت جغرافیایی با توان نظامی برای کنترل مسیرهای انرژی


سردار رضایی از برنامه ایران برای تعیین محدوده ممنوعه در خارج از تنگه هرمز خبر داد که از محل آغاز خط محاصره دریایی آمریکا امتداد می‌یابد. این اقدام فراتر از یک هشدار سیاسی است و نشان می‌دهد تهران در حال تعریف قواعد جدید برای تردد دریایی است. اهمیت راهبردی این تصمیم در آن است که ایران تلاش می‌کند معادله موجود در هرمز را از محاصره ایران توسط آمریکا به کنترل متقابل و پرهزینه مسیرهای دریایی تغییر دهد. به بیان دیگر، ایران قدرت جغرافیایی خود را با توان نظامی پیوند می‌زند تا مشخص کند چه شناوری، از چه مسیری و تحت چه شرایطی امکان عبور خواهد داشت.


هدف تهران فقط کنترل شناورهای نظامی آمریکا نیست، بلکه مقابله با دور زدن محدودیت‌های نفتی در جریان جنگ اقتصادی است. در ماه‌های اخیر، محاصره و فشار آمریکا علیه صادرات نفت ایران به محور اصلی جنگ اقتصادی تبدیل شده و در مقابل، تهران نشان داده که اگر صادرات نفت ایران هدف قرار گیرد، امکان عبور آزاد و کم‌هزینه نفت سایر بازیگران منطقه قابل تضمین نیست. رویترز گزارش داده که آمریکا به سه نفتکش ایرانی حمله کرده و ایران نیز علیه شناورهایی که در مسیرهای غیرمجاز حرکت می‌کنند واکنش نشان داده است. همزمان، تردد نفتکش‌ها در هرمز به پایین‌ترین سطح از ماه مه رسیده که نشان می‌دهد تهران می‌تواند هزینه عبور نفت منطقه را افزایش دهد.


قدرت اصلی ایران در این معادله به موقعیت جغرافیایی آن در کنار تنگه هرمز بازمی‌گردد؛ گلوگاهی حیاتی که هرگونه اختلال در آن مستقیماً بازار جهانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. قیمت نفت برنت در روزهای اخیر تا نزدیک به ۹۸ دلار و نفت آمریکا به بالای ۹۱ دلار رسیده است. این مزیت راهبردی نشان می‌دهد که حتی اگر آمریکا بتواند به زیرساخت‌های نفتی ایران ضربه بزند، نمی‌تواند موقعیت جغرافیایی تهران را از بین ببرد. اعلام منطقه ممنوعه جدید بخشی از پیام گسترده‌تر تهران است: اگر آمریکا هرمز را به ابزار فشار علیه ایران تبدیل کند، ایران نیز توانایی تبدیل هرمز به نقطه فشار علیه راهبرد اقتصادی و انرژی واشنگتن و متحدانش را دارد.

پربازدیدترین