نمایشگاه بین‌المللی کتاب بغداد؛ روایتگر اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب | عراق الغد

برنامه «عراق الغد» در این قسمت به بررسی نمایشگاه بین‌المللی کتاب بغداد پرداخت؛ نمایشگاهی که با محوریت اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب در حوزه‌های مختلف، کودکان، امام موسی صدر و تألیفات رهبر معظم انقلاب، میزبان علاقه‌مندان و اندیشمندان بود. حاضران در این همایش نیز به تبیین و بیان ابعاد گوناگون اندیشه‌های رهبر شهید خامنه‌ای پرداختند.

سعید البدري، نویسنده و تحلیلگر سیاسی عراق، با هشدار نسبت به استفاده از نمادهای مقدس اهل‌بیت(ع) در برخی آثار نمایشی، این اقدام را تلاشی برای هدف‌گیری سه رکن اساسی جامعه عراق یعنی مرجعیت، شعائر حسینی و عشایر دانست.

ریاض الوحیلی، تحلیلگر سیاسی عراق، با انتقاد از پخش یک سریال نمایشی در ماه رمضان که به شخصیت‌های محیط جنوب عراق می‌پردازد، آن را هدف‌گیری عمدی ارزش‌ها و باورهای این منطقه و تلاشی برای ضربه زدن به وحدت ملی عراق دانست.

توماس دینانو، معاون وزیر امور خارجه آمریکا، با فاش‌سازی موضع واشنگتن نسبت به بازگشت نوری المالکی به نخست‌وزیری عراق هشدار داد که انتخاب او روابط دوجانبه بغداد-واشنگتن را در معرض بازبینی قرار خواهد داد. این موضع‌گیری در حالی است که چارچوب هماهنگی عراق بر نامزدی مالکی اصرار دارد و دونالد ترامپ پیش‌تر از بررسی گزینه‌های جدید برای نخست‌وزیری عراق سخن گفته بود.

نبیل العزوی، تحلیلگر سیاسی، در برنامه «عراق الغد» از شبکه الکوثر تأکید کرد که اختلافات بین حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان ریشه‌ای و تاریخی است و حول محور انحصار قدرت و نفوذ می‌چرخد؛ اختلافاتی که پس از مسئله کرکوک و اتهامات متقابل، تشدید شده و اکنون در قالب مانورهای سیاسی برای کسب مناصبی چون ریاست جمهوری و پست‌های وزارتی بار دیگر عیان شده است.

برنامه «عراق الغد» از شبکه الکوثر با تحلیل بحران انتخاب رئیس‌جمهور عراق تأکید کرد که رقابت تاریخی بین اربیل و سلیمانی و اختلاف دو حزب اصلی کردستان — اتحادیه میهنی کردستان (به عنوان میراث‌دار جلال طالبانی) و حزب دموکرات کردستان (به عنوان دارنده اکثریت پارلمانی) — در کنار ورود حزب نسل جدید به معادلات سیاسی، موجب بن‌بست فعلی و تأخیر در تشکیل دولت اقلیمی و انتخاب رئیس‌جمهور شده است.

دکتر وسام عزیز، پژوهشگر امور مقاومت، در تحلیل خود هشدار داد که فرآیند انتخاب نخست‌وزیر در عراق دیگر یک چالش داخلی نیست، بلکه به عرصه‌ای برای مداخله آشکار و بی‌سابقه خارجی تبدیل شده است؛ جایی که ایالات متحده با نقض عرف‌های قانون اساسی و پروتکل‌های بین‌المللی، از طریق ابزارهایی مانند توئیت‌های پولی و مواضع علنی، مستقیماً در تعیین سرنوشت سیاسی این کشور دخالت می‌کند.

پس از پایان انتخابات پارلمانی در عراق، چارچوب هماهنگی نوری المالکی را مجدداً برای تصدی مقام نخست‌وزیری نامزد کرد. این نامزدی از طریق رای‌گیری داخلی که به اکثریت انجام شد، شکل گرفت. در حالی که گزینه‌های اولیه مشخص بودند، به تدریج رقابت به المالکی و محمد شیاع السودانی محدود شد. با کناره‌گیری السودانی از نامزدی، چارچوب به رای‌گیری داخلی روی آورد و نتوانست اجماع سابق را محقق کند، لذا به گزینه رای‌گیری با اکثریت متوسل شد.

شهیدان حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس با نقش‌آفرینی تاریخی خویش در دفع تروریسم، امنیت عراق و منطقه را تضمین کردند و میراث آنان همچنان محور مقاومت را در برابر تهدیدات استکباری تقویت می‌نماید؛ تحلیلی از دستاوردهای نظامی و استراتژیک آنان را با هم به تماشا می نشینیم.

پس از گذشت شش سال از شهادت فرماندهان بزرگ حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس به دست استکبار جهانی، میراث آنان در تقویت محور مقاومت، حفظ ثبات عراق و منطقه و مقابله با رژیم صهیونیستی و اشغالگران برجسته‌تر از همیشه نمایان است؛ دکتر وسام عزیز تأکید می‌کند که این ترور ضربه‌ای معکوس به دشمنان وارد آورد و مکتب جهادی آنان همچنان الهام‌بخش است.

مواضع رسمی و مردمی در عراق در واکنش به اظهارات اخیر درباره عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، بار دیگر بر رد قاطع هرگونه رابطه و ثبات رویکرد ضدصهیونیستی این کشور تأکید کرد.

همزمان با برگزاری مراسم رسمی روز شهید عراقی که یادآور فداکاری‌های آیت‌الله سید محمد باقر حکیم است، رهبران سیاسی عراق بر لزوم تشکیل دولتی قدرتمند و عملگرا تأکید کردند. در حالی که این مناسبت ملی بر ارزش‌های میهن‌پرستی تأکید دارد، اصلی‌ترین محور گفتگوها تبدیل شدن این دوره به بستری برای سنجش جدی دولت آینده در ۱۰۰ روز نخست و حرکت از شعار به اجرای عملی، به‌ویژه در عرصه مبارزه با فساد، بود.

همزمان با فرارسیدن روز شهید عراقی، یادبود آیت‌الله سید محمد باقر حکیم (شهید محراب) به محوری برای تأکید مجدد بر اصول بنیادین هویت ملی عراق تبدیل شده است. این مناسبت، یادآور جنایت تروریستی بیش از دو دهه پیش است که هدف آن ضربه زدن به اسلام و پروژه ملی بود، اما به گفته تحلیلگران، نتیجه عکس داد و نه تنها موجب اتحاد گفتمان ملی شد، بلکه موضع عراق را در برابر سیاست‌های خارجی و دیکته‌های آمریکایی و صهیونیستی تقویت کرد.

در آستانه سالگرد پیروزی تاریخی عراق بر تروریسم، دکتر عباس الجبوری، مدیر مرکز مطالعات راهبردی «الرفد»، تأکید کرد که شکست داعش نتیجه تصادفی نبوده، بلکه ائتلاف عوامل حیاتی داخلی از جمله فتوای مرجعیت دینی آیت‌الله سیستانی، نقش‌آفرینی نیروهای مسلح و عشایر، و حمایت‌های نظامی مؤثر ایران بود؛ با این حال، وی سیاست پس از جنگ را متناقض خواند که برخی از نیروهای قهرمان آزادسازی را در لیست تروریسم قرار دادند.

همزمان با فرارسیدن سالگرد بزرگداشت پیروزی تاریخی ملت عراق بر تروریسم داعش، که طبق اعترافات آمریکایی خود این کشور نیز در پیدایش آن نقش داشته است، گروه‌های مقاومت عراق امروز با موج جدیدی از فشارهای سیاسی و اقتصادی واشنگتن مواجه شده‌اند؛ فشارهایی که هدف اصلی آن، حذف این نیروهای مردمی از فرآیند تشکیل دولت جدید و تأثیرگذاری بر حاکمیت ملی عراق تلقی می‌شود.

ابراهیم السراج، تحلیلگر سیاسی، در واکنش به تصمیم پرحاشیه دولت عراق مبنی بر قرار دادن حزب‌الله و انصارالله در فهرست سازمان‌های تروریستی، این اقدام را زمینه‌ساز «شوک بزرگ» در میان گروه‌های سیاسی و مردمی دانست و تصریح کرد که به احتمال زیاد این حکم ناشی از یک «خطای فنی» یا در بهترین حالت، یک «بالون آزمایشی» برای سنجش واکنش‌های عمومی و سیاسی بوده است.

فضای سیاسی عراق با خبر درج حزب‌الله لبنان و جنبش انصارالله یمن در فهرست سازمان‌های تروریستی، در تصمیمی صادر شده از سوی کمیته توقف اموال تروریست‌ها، ملتهب شد. این خبر موج گسترده‌ای از واکنش‌ها را برانگیخت و درهای بزرگی را برای پرسش‌هایی در مورد زوایای پنهان، پیامدها و ابعاد این ماجرا گشود، پیش از آنکه دولت به سرعت اعلام کند آنچه منتشر شده، به دلیل یک اشتباه اداری غیرعمدی بوده است.

دکتر عمار البهادلی، استاد علوم سیاسی، در تحلیلی برای «عراق الغد»، تأکید کرد که ائتلاف هماهنگی (الإطار التنسيقي) با در اختیار داشتن اکثریتی قاطع در پارلمان عراق که از مرز ۲۰۰ کرسی عبور می‌کند، در موقعیت بسیار مستحکمی قرار دارد و این برتری عددی به این ائتلاف این امکان را می‌دهد که مراحل کلیدی فرآیند تشکیل دولت، از جمله نهایی کردن انتخاب نخست‌وزیر را طبق سازوکارهای قانونی به سرانجام برساند.

پس از برگزاری انتخاباتی که از سوی طیف وسیعی از بازیگران سیاسی موفق ارزیابی شد، مرحله جدیدی از تفاهمات فشرده در چارچوب هماهنگی عراق آغاز شده است. هدف اصلی این رایزنی‌ها، انتخاب سریع یک نخست‌وزیر مقتدر و تعیین ساختار دولت آتی است تا بتواند با توجه به تغییر توازن‌های داخلی و تحولات منطقه‌ای، کارآمدتر از گذشته عمل کند.

أثير الشرع، نویسنده و روزنامه‌نگار، اعلام کرد که فرآیند قانونی تشکیل دولت عراق نیازمند طی مراحل زمانی مشخصی است که در مجموع حدود 45 روز به طول می‌انجامد؛ این مراحل شامل رسیدگی به بیش از 800 شکایت انتخاباتی، تأیید نهایی نتایج توسط دادگاه فدرال، و سپس مأمور شدن بزرگترین فراکسیون (احتمالاً چارچوب هماهنگی) توسط رئیس‌جمهور برای تشکیل کابینه طی 30 روز است.

علی فضل الله، تحلیلگر سیاسی، اعلام کرد که نیروهای سیاسی عراق، به ویژه جریان‌های چارچوب هماهنگی، پس از پنج دوره تجربه انتخاباتی، اکنون مسئولیت تاریخی شکل‌دهی دولتی قدرتمند و سیادی را بر عهده دارند تا آرمان‌های ملت را برآورده سازند؛ دولتی که باید در برابر چالش‌های منطقه‌ای پس از «طوفان الاقصی»، فشارهای خارجی و تشدید اختلافات فرقه‌ای، حاکمیت واقعی عراق را تثبیت کند.

به گزارش گزارشگر الکوثر از عراق در حالی که نگاه‌ها در عراق به سوی فرآیند تشکیل دولت آینده پس از انتخابات پارلمانی یازدهم نوامبر متمرکز شده است، این پرسش مطرح است که آیا نیروهای سیاسی شیعه، سنی و کُرد می‌توانند بر سر تشکیل کابینه در چارچوب مهلت‌های قانونی به توافق برسند؛ رویه‌ای که معمولاً بر تقسیم پست‌ها میان بازیگران اصلی سیاسی، شامل نخست‌وزیری شیعه، ریاست جمهوری کُرد و ریاست مجلس نمایندگان سنی، تأکید دارد.

«خیزش میلیونی» مردم عراق در انتخابات اخیر، نه تنها اراده قاطع ملت را برای تثبیت مسیر دولت منتخب به نمایش گذاشت، بلکه بار دیگر تجدید عهد ناگسستنی شهروندان عراقی با مقاومت در برابر چالش‌های داخلی و خارجی را به تأکید نشست.

تأکید «عراق الغد» بر حماسه آفرینی ملت عراق در انتخابات اخیر؛ مشارکت گسترده در سایه فشارهای منطقه‌ای و بین‌المللی، نشان داد که عراقی‌ها به نظام سیاسی خود به عنوان صمام و پایگاه امنیتی برای حفظ دستاوردهای پس از ۲۰۰۳ و سدّ نفوذ خارجی پایبند هستند.

سعید البدری، تحلیلگر سیاسی عراقی، در مصاحبه با برنامه “عراق الغد” شبکه الکوثر، برگزاری انتخابات پارلمانی را تأکیدی بر عزم ملت عراق برای پیشبرد پروژه ملی و تثبیت تجربه دموکراتیک دانست و اظهار داشت که این فرآیند، انتخابی خالصانه از سوی مردم است که علی‌رغم چالش‌های منطقه‌ای و تلاش‌ها برای ایجاد “فوضای خلاقه”، به ثمر نشسته است.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد دوره پنجم مجلس نمایندگان عراق با بحران‌های سیاسی، تغییرهای پیاپی در ریاست و نبود توافق سیاسی مؤثر، از مسیر اصلی قانون‌گذاری منحرف شد. کارشناسان تأکید دارند که شکستن چرخه تعطیلی، تزریق نیروهای تازه‌نفس و بازمهندسی ائتلاف‌های سیاسی می‌تواند راه را برای احیای نقش مؤثر قوه مقننه و تصویب ده‌ها لایحه معطل در دوره گذشته هموار سازد.

دکتر طالب الصراف، تحلیلگر سیاسی، تأیید می‌کند که با وجود پیش‌بینی‌های منفی و تهدیدات به تظاهرات توسط برخی طرف‌ها، تمامی گروه‌های رقیب و ناهمسو در عراق سرانجام بر برگزاری انتخابات پارلمانی در موعد مقرر به اجماع رسیده‌اند و این حقیقت را پذیرفته‌اند.

به گزارش گزارشگر الکوثر در «عراق الغد» بر اساس آخرین ارقام اعلامی از سوی کمیسیون عالی انتخابات، مجموع نامزدها در قالب ائتلاف‌ها ۴۴۹ نفر بوده و استان بغداد بیشترین تعداد نامزد را به خود اختصاص داده، در حالی که دهوک با ۵۹ نامزد، پایین‌ترین آمار را ثبت کرده‌ است.

با نزدیک شدن به زمان برگزاری انتخابات پارلمانی عراق در یازدهم نوامبر ۲۰۲۵، مسئولان این کشور و رسانه‌های داخلی ازجمله برنامه «عراق الغد» بر ضرورت مشارکت پرشور و گسترده مردم تأکید کرده‌اند. افزایش تمهیدات امنیتی، هشدارها درباره تحریم و اهمیت پایبندی به روند قانونی، انتخابات پیش رو را به آزمونی سرنوشت‌ساز برای ثبات سیاسی و دموکراسی در عراق تبدیل کرده است.

دکتر بهادلی، استاد علوم سیاسی، در گفت‌وگو با برنامه «عراق‌الغد» تأکید کرد که تصویب قانون جدید احوال شخصیه بر اساس فقه جعفری در مجلس نمایندگان عراق، نقطه‌عطفی در بازگشت به مبانی شرعی و تقویت آزادی شهروندان برای انتخاب میان قانون مدنی و دینی است.

سعید البدری در برنامه «عراق الغد» ش‌اند برای کاهش و محدودسازی این حقوق، در حالی که این قانون می‌تواند به دهه‌ها وضعیت مبهم در مسائل ازدواج، جدایی و حضانت و ارث پایان دهد.

جلال الخالدی، تحلیلگر سیاسی و خبرنگار شبکه جهانی الکوثر در بغداد، با تشریح متمایز بودن ماهیت انتخابات پارلمانی آتی عراق نسبت به دور پیشین، اعلام داشت که تصمیم استراتژیک اکثریت تشکل‌ها مبنی بر عدم تبعیت از ساختارهای ائتلافی و شرکت به صورت مستقل در رقابت‌ها، زمینه‌ساز نمایش حقیقی ظرفیت‌های موجود در عرصه عمومی و در عین حال، فراهم‌آورنده بستری ضروری برای تسریع در عملیات احراز و تفکیک آرای اخذ شده توسط نهاد ناظر انتخابات (کمیساریا) خواهد بود.

انتخابات پیش روی مجلس قانونگذاری عراق، به عنوان یک فصل تعیین‌کننده در تاریخ سیاسی این کشور، کانون توجه ناظران داخلی و بین‌المللی قرار گرفته است؛ ناظرانی که ضعف مفرط اسناد اطلاعاتی ایالات متحده، به‌ویژه در نسبت‌دهی ساختگی اسامی به گروه‌های مقاومت، را مضحک می‌دانند. این انتخابات فرصتی بی‌بدیل برای شکل‌دهی به لایه‌ای جدید از حکمرانی است که پایبندی به مبانی ملی را در اولویت قرار داده و غیبت آگاهانه در آن، به معنای تفویض قدرت به ناکارآمدان خواهد بود.

جلال الخالدی، خبرنگار شبکه الکوثر در بغداد، اعلام کرد که دوره تبلیغات انتخاباتی در عراق که معمولاً به مدت یک ماه برگزار می‌شود، این بار به دلیل آغاز زودهنگام برخی احزاب، برای چند روز تمدید گردید. وی افزود که کمیساریای عالی مستقل انتخابات، در واکنش به تخلفات متعدد تبلیغاتی از جمله تبلیغات زودهنگام، نصب بنر در مکان‌های غیرمجاز و استفاده از سخنان طائفه‌ای، جریمه‌های مالی سنگینی تا سقف ده میلیون دینار علیه متخلفان وضع کرده است.

ریاض الوحیلی با تأکید بر اهمیت ویژه انتخابات پارلمانی پیش‌رو در عراق، آن را نقطه‌ای سرنوشت‌ساز برای بازتعریف نقشه سیاسی کشور و تقویت مشارکت مردمی معرفی کرد. وی ضمن اشاره به رقابت جدی میان جریان‌های سیاسی و نامزدهای مستقل، تأیید بیش از هفت هزار نامزد توسط کمیسیون انتخابات و الزام به رعایت قوانین و برنامه‌های مشخص را از ویژگی‌های برجسته این دوره انتخاباتی دانست.

بر اساس گزارش «عراق الغد» انتخابات پارلمانی عراق در سال ۲۰۲۵، با تعیین ۳۲۹ کرسی مجلس شورای نمایندگان، فرصتی سرنوشت‌ساز برای ملت عراق است تا نمایندگانی را برگزینند که نقش کلیدی در تعیین رئیس‌جمهور و کابینه دولت آینده خواهند داشت؛ این روند می‌تواند اثر مستقیمی در ثبات سیاسی و تحولات آینده کشور داشته باشد.

گزارشگر الکوثر، جلال الخالدی، از افزایش چشمگیر تعداد نامزدهای ثبت‌نام‌کننده در انتخابات عراق خبر داد و اعلام کرد که احزاب سیاسی و شخصیت‌های مستقل متعددی تاکنون به کمیسیون عالی انتخابات مراجعه کرده‌اند و تعداد داوطلبان بیش از هشت هزار نفر شده است.

در گزارش گزارشگر الکوثر از عراق آمده است: با نزدیک شدن به موعد برگزاری انتخابات پارلمانی عراق در نوامبر ۲۰۲۵، این رویداد به عنوان نقطه عطفی در روند دموکراتیک و سیاسی کشور مطرح است. در این انتخابات که بیش از هشت هزار نامزد در آن شرکت خواهند کرد، چالش‌ها و اختلافات داخلی میان گروه‌های سیاسی همچنان محسوس است. با افزایش هشدارها در خصوص تحریم انتخابات و تلاش برای تعویق آن، نگرانی‌ها از تاثیر منفی بر مشارکت مردم بالا گرفته است.

در گزارش برنامه «عراق الغد» روایت می شود: نمایندگان اهل سنت عراق در پست‌های کلیدی و تاثیرگذار دولتی حضور فعالی دارند و در بخش‌های مختلف کابینه و مدیریت کشور نمایندگی می‌کنند. این حضور گسترده نشان می‌دهد که ادعای تبعیض‌پراکنی برخی افراد، از جمله خمیس الخنجر، فاقد مبنای واقعیت است. با وجود اینکه برخی جریان‌ها تلاش می‌کنند با برجسته کردن مسائل قومی و مذهبی، فضای سیاسی را متشنج کنند، واقعیت نشان می‌دهد اقلیت‌های اهل سنت در ساختارهای حکومتی عراق سهم مناسبی دارند و توانسته‌اند جایگاه‌های مهمی را در اختیار بگیرند.

برنامه «عراق الغد» گزارش داد: «فروم بین‌المللی انرژی بغداد 2025» به‌عنوان نقطه عطفی در صنعت نفت و انرژی عراق شناخته می‌شود. این رویداد با مشارکت گسترده منطقه‌ای و بین‌المللی، نقش عراق را در صنعت نفت، گاز و انرژی‌های تجدیدپذیر به نمایش گذاشت.