رویترز در تازهترین گزارش خود اعلام کرده است که مقامهای ایرانی به واشنگتن هشدار دادهاند در صورت تداوم حملات تجاوزکارانه، تاسیسات انرژی آمریکا در خلیج فارس در معرض حمله متقابل قرار خواهند گرفت. این هشدار فراتر از یک تهدید نظامی ساده است؛ تهران با اشاره به آسیبپذیری زنجیره تولید نفت و گاز در منطقه، بهدنبال تغییر معادله بازدارندگی است. روز گذشته نیز محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به تهدیدات پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، صراحتاً اعلام کرد که زنجیره تولید نفت و گاز در این منطقه گسترده، در دسترس و آسیبپذیر است و شرکتهای نفتی و گازی آمریکایی نیز به همان اندازه در خطر هستند. این موضعگیری نشان میدهد ایران دیگر صرفاً کشتیها یا پایگاههای نظامی را هدف نمیداند، بلکه اقتصاد انرژی آمریکا را در مرکز محاسبات دفاعی خود قرار داده است.
اهمیت این هشدار زمانی مشخص میشود که به حضور گسترده سرمایههای آمریکایی در زیرساختهای انرژی منطقه نگاه کنیم. بررسیها نشان میدهد شرکتهای بزرگ آمریکایی مانند اکسونموبیل، شورون، کونوکو فیلیپس، اوکسیدنتال و داو در شمار زیادی از پروژههای کلیدی نفت و گاز در عربستان، قطر، امارات و کویت سهامدار و سرمایهگذار هستند. برای مثال، اکسونموبیل در پالایشگاه سامرف عربستان ۵۰ درصد سهم دارد و در میدان نفتی زاکوم علیا در امارات ۲۸ درصد مالکیت دارد. کونوکو فیلیپس نیز در پروژههای گازی میدان شمالی قطر سهمی ۲۵ تا ۳۰ درصدی دارد. در واقع از پالایشگاه سامرف در ینبع تا میدان زاکوم علیا در امارات و پروژههای گازی قطر، منافع اقتصادی ایالات متحده بهطور مستقیم به تولید انرژی منطقه گره خورده است.
این شبکه گسترده اقتصادی، نقطه ضعف راهبردی آمریکا محسوب میشود. در حالی که حضور نظامی واشنگتن در منطقه به پایگاههای مشخصی محدود میشود، اما داراییهای اقتصادی آن در سراسر خلیج فارس پراکنده است. اختلال در صادرات نفت و گاز منطقه میتواند همزمان بر درآمد شرکتهای آمریکایی، اقتصاد کشورهای عربی و قیمت جهانی انرژی اثر بگذارد. تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بهشدت کاهش یافته و قیمت نفت برنت به حدود ۹۷ دلار رسیده است که نشان میدهد بازار جهانی نسبت به این تهدیدها حساسیت شدیدی نشان میدهد. تهران با این استراتژی، تلاش میکند محاسبه هزینه و فایده را برای واشنگتن تغییر دهد و نشان دهد که تجاوز به ایران، بهای سنگینی برای اقتصاد آمریکا و متحدانش خواهد داشت.اقتصا