افشای گزارشهای خبرگزاریهای فرانسه و رویترز درباره اعزام هزاران نظامی سوری به عربستان و یمن، در حالی که مقامات دمشق آن را به عنوان «مأموریتهای آموزشی و مشاورهای» توصیف میکنند، نشاندهنده یک تناقض آشکار در رویکرد رسمی سوریه است. بر اساس این گزارشها، یک منبع در وزارت دفاع سوریه اعلام کرده که این نیروها در چارچوب برنامههای آموزشی و تامین نیروهای متخصص به عربستان اعزام میشوند، اما در همان حال، مقامات یمنی از استقرار این نیروها در مناطق مرزی خبر داده و یک مقام دفاعی به نقل از منابع فرانسوی، از اعزام هزاران نیروی دیگر برای کمک به جنگ علیه انصارالله سخن گفته است. این تناقض، در شرایطی رخ میدهد که دمشق هرگونه مشارکت در جنگ یمن را رد میکند و بر اولویتهای داخلی خود مانند بازسازی و ثبات تاکید دارد. اما پنهانکاری و انکار رسمی، نهتنها اعتماد به مواضع دمشق را تضعیف میکند، بلکه نشان میدهد که سوریه در حال تبدیل شدن به ابزاری برای پیشبرد اهداف منطقهای عربستان است؛ ابزاری که هزینههای آن ممکن است دیر یا زود دامن خود دمشق را نیز بگیرد.
بُعد دیگر این ماجرا، به ماهیت و توانایی این نیروها و انگیزههای عربستان از این اقدام بازمیگردد. رشید حورانی، پژوهشگر امور امنیتی، در تحلیل خود تاکید میکند که تجربه نظامی سوریه در جنگ با گروههای مسلح و ساختارهای نظامی غیردولتی، برای عربستان جذاب است، زیرا ارتشهای کلاسیک در مقابله با نیروهای نامتقارن مانند انصارالله با چالشهای جدی روبهرو هستند. عربستان که در طول سالهای جنگ یمن نتوانسته اهداف خود را محقق کند و با حملات موشکی و پهپادی یمن به عمق خاک خود مواجه شده است، اکنون به دنبال استفاده از تجربیات میدانی نیروهای سوری برای تغییر معادلات است. اما این نیروها با چالشهای جدی روبهرو هستند: از یک سو، ماهیت ایدئولوژیک و سابقه برخی از آنها در جریانهای تکفیری میتواند به تشدید شکافهای داخلی یمن و درگیری با جریانهای جنوبی نزدیک به امارات منجر شود، و از سوی دیگر، انتقال نیروهایی که سالها در جنگ داخلی سوریه فرسوده شدهاند به یک میدان نبرد ناشناخته، میتواند به کاهش توان رزمی و افزایش تلفات منجر شود. بنابراین، این نیروها نهتنها تضمینی برای پیروزی عربستان نیستند، بلکه ممکن است به یک بار سنگین و بحرانآفرین برای ریاض تبدیل شوند.
در نهایت، آنچه این معادله را پیچیدهتر میکند، ابعاد سیاسی و راهبردی این همکاری برای سوریه و منطقه است. حکومت جولانی برای تثبیت موقعیت خود و جلب حمایت مالی و سیاسی عربستان، ناچار به پذیرش این مأموریتها است، اما این وابستگی میتواند سوریه را به یک بازیگر درگیر در منازعات منطقهای تبدیل کند و آن را از اولویتهای داخلی خود دور سازد. از سوی دیگر، عربستان نیز با توسل به نیروهای نیابتی و تکفیری، نهتنها به دنبال جبران شکستهای خود در یمن است، بلکه میکوشد تا موازنه قدرت در جنوب شبهجزیره عربستان را به نفع خود تغییر دهد. اما تجربه جنگ یمن و سوریه نشان داده است که انباشت نیروهای مسلح نیابتی، لزوماً به معنای افزایش قدرت و نفوذ حامیان آنها نیست. چهبسا عربستان در تلاش برای رهایی از باتلاق یمن، با وارد کردن نیروهایی به این معادله، زمینه شکلگیری بحران امنیتی تازهای را فراهم کند؛ بحرانی که هزینههای آن میتواند فراتر از میدان نبرد یمن، حتی موازنه قدرت در جنوب شبهجزیره عربستان و ساختار سیاسی سوریه را دستخوش تغییر و تحول کند.