به اشتراک بگذارید

سوریه در آستانه پیوستن به پیمان مکه؛ بازدارندگی در برابر اسرائیل یا ورود به جنگ نیابتی؟

سوریه در حال بررسی پیوستن به پیمان دفاع مشترک مکه است؛ توافقی که می تواند برای دمشق اهرم بازدارندگی در برابر اسرائیل ایجاد کند، اما در صورت مدیریت نادرست، این کشور را به میدان تقابل مستقیم ترکیه و رژیم صهیونیستی تبدیل خواهد کرد.

سوریه در آستانه پیوستن به پیمان مکه؛ بازدارندگی در برابر اسرائیل یا ورود به جنگ نیابتی؟

پیمان مکه که در ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شد، یک چارچوب امنیتی نوظهور خارج از رهبری مستقیم آمریکاست. این توافق که برخی آن را مشابه ماده ۵ ناتو می دانند، حمله مسلحانه به هر عضو را حمله به همه تلقی می کند. اهمیت بررسی پیوستن سوریه به این پیمان در آن است که دمشق برخلاف اعضای فعلی، در مجاورت مستقیم سرزمین های اشغالی قرار دارد و در شرایطی این گزینه را بررسی می کند که همزمان با حملات رژیم صهیونیستی، بازسازی ساختار نظامی خود و افزایش حضور ترکیه در خاکش مواجه است. انگیزه اصلی سوریه از این اقدام، جست وجوی بازدارندگی در برابر اسرائیل است؛ زیرا ارتش سوریه پس از سال ها جنگ هنوز توانایی ایجاد موازنه مستقل را ندارد.


برای اعضای فعلی پیمان مکه، پیوستن سوریه یک مزیت راهبردی کلیدی به همراه دارد: جغرافیا. سوریه می تواند این پیمان را به مدیترانه، مرزهای سرزمین های اشغالی و قلب معادلات شام متصل کند. برای عربستان، این عضویت رهبری منطقه ای ریاض را تقویت می کند. برای ترکیه به عنوان مهم ترین شریک نظامی دمشق، این عضویت به معنای تقویت جبهه خود در برابر چالش آفرینی های اسرائیل در سوریه است. و برای پاکستان، پیوستن سوریه می تواند حضور استراتژیک و نفوذ رو به رشد آن را در خاورمیانه تقویت کند. در مقابل، پیمان مکه می تواند برای دمشق پشتوانه ای منطقه ای در دوره بازسازی فراهم آورد و از وزن ژئوپلیتیکی عربستان، قابلیت های نظامی ترکیه و قدرت هسته ای پاکستان بهره مند شود.


با این حال، مهم ترین چالش پیش روی این سناریو، رژیم صهیونیستی است. اگر تل آویو پیمان مکه را ابزاری برای تثبیت نفوذ ترکیه در سوریه ارزیابی کند، ممکن است نسبت به تقویت توان نظامی دمشق حساس تر شود و سوریه را به محل برخورد مستقیم تر منافع ترکیه و اسرائیل تبدیل کند. بنابراین، همان توافقی که برای دمشق نقش بازدارنده دارد، می تواند در صورت مدیریت نادرست، فشار امنیتی بر این کشور را نیز افزایش دهد. راهبرد محتمل تر برای سوریه می تواند حفظ گزینه عضویت و استفاده از آن به عنوان اهرم سیاسی باشد، بدون آنکه خود را در موقعیت یک عضو فعال یک جبهه نظامی قرار دهد. در نهایت، مسئله سوریه برای پیمان مکه یک آزمون جدی خواهد بود؛ زیرا تا زمانی که اعضا با تهدید مستقیم علیه خاک خود مواجه نشده اند، میزان واقعی تعهد دفاعی آنها در عمل مشخص نیست.

پربازدیدترین