به اشتراک بگذارید

معادلات آبراهی از هرمز تا باب‌المندب؛ اقتصاد جهان در انتظار شوک جدید

کنترل کامل جنبش انصارالله یمن بر تنگه باب المندب و در شرایطی که این جنبش در حال حاضر صرفاً بر محاصره دریایی علیه عربستان تاکید دارد، بسیاری در جهان نگران سناریوها و معادلات آبراهی جدید هستند که بعد از اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز، می‌تواند یک ضربه بزرگ دیگر به بازار انرژی جهان وارد کند.

معادلات آبراهی از هرمز تا باب‌المندب؛ اقتصاد جهان در انتظار شوک جدید

روزنامه الاخبار لبنان در مقاله‌ای تحلیلی هشدار داده است که کنترل جنبش انصارالله بر سواحل غربی و جزایر یمن، سناریوی بسته شدن همزمان و مضاعف دو تنگه حیاتی هرمز و باب‌المندب را دوباره به صحنه آورده است. بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، روزانه حدود ۲۱ میلیون بشکه نفت خام، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز عبور می‌کند که معادل ۲۰ تا ۲۵ درصد مصرف روزانه نفت جهان و حدود ۳۰ درصد تجارت دریایی گاز طبیعی مایع است. در صورت بسته شدن باب‌المندب به عنوان ورودی جنوبی دریای سرخ و کانال سوئز، عملا نزدیک به ۳۰ درصد کل تامین انرژی جهان مسدود شده و بیش از ۱۲ درصد تجارت دریایی بین‌المللی مواد غذایی و کالاهای تولیدی مختل می‌شود.


مشکل تنها به نفت خام محدود نمی‌شود، بلکه به مشتقات و مواد استراتژیک نیز گسترش می‌یابد. بر اساس گزارش موسسه مطالعات انرژی آکسفورد، دیزل سوخت اصلی کامیون‌های سنگین، قطارها، کشتی‌های تجاری و تجهیزات کشاورزی است و اختلال در آن بلافاصله هزینه حمل و نقل کانتینرها را افزایش داده و از تحویل مواد غذایی و مواد اولیه به بازارها جلوگیری می‌کند. کمبود نفت سفید نیز حمل و نقل هوایی و پروازهای تجاری را متوقف کرده و انتقال قطعات دقیق مانند تراشه‌های الکترونیکی و داروها را مختل می‌سازد. علاوه بر این، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس حدود ۱۰ درصد تولید آلومینیوم اولیه جهانی را تشکیل می‌دهند و قطر به تنهایی نزدیک به ۳۰ درصد عرضه جهانی هلیوم را صادر می‌کند که اختلال در آن، دستگاه‌های MRI بیمارستان‌ها و خطوط تولید نیمه‌هادی‌ها را متوقف می‌کند. منطقه غرب آسیا نیز منبع اصلی آمونیاک، اوره و کودهای نیتروژنی است که کمبود آن مستقیما به بحران جهانی غذا منجر می‌شود.


عربستان سعودی با هدف دور زدن محاصره یمن، تلاش کرد بخشی از صادرات نفت خود را از طریق مدیترانه هدایت کند و قیمت فروش رسمی نفت خام سبک خود را برای مشتریان اروپایی حدود ۳ دلار در هر بشکه کاهش داد. اما مسیر شمالی جایگزین مناسبی برای کشورهای آسیایی نبود؛ زیرا زمان حمل و نقل را طولانی‌تر و هزینه‌ها را افزایش می‌دهد. سفر ابرنفتکش فرانت امپایر از عربستان تا آسیا از طریق دماغه امید نیک حدود ۴۰ روز طول کشید، در حالی که مسیر معمول از ینبع تا هند از طریق باب‌المندب تنها ۸ روز است. این پیچیدگی‌ها به سرعت در ذخایر نفتی عربستان منعکس شد و طبق گزارش کپلر، موجودی نفت این کشور از حدود ۶۱ میلیون بشکه در ژوئن به حدود ۷۵ میلیون بشکه در ابتدای آگوست افزایش یافت. آخرین داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی نیز نشان می‌دهد عرضه نفت خام عربستان بین جولای و آگوست حدود ۲.۳ میلیون بشکه در روز کاهش یافت و به ۶ میلیون بشکه در روز رسید که پایین‌ترین سطح در بیش از سه دهه گذشته است.

پربازدیدترین