از تمجیدهای پرشور تا اکراه از دیدار؛ وقتی کاخ سفید دعوتنامه را نگه میدارد
هشتمین سفر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن از زمان بازگشت ترامپ به قدرت، در فضایی کاملاً متفاوت از هفت دیدار پیشین رقم خورد.در گذشته، دیدارهای نتانیاهو با رئیسجمهور آمریکا در عرض چند ساعت یا چند روز هماهنگ میشد.اما این بار، نخستوزیر رژیم صهیونیستی هفتهها برای دریافت دعوتنامه رسمی تلاش کردو حتی کاخ سفید از هماهنگسازی ملاقات با او ابراز نارضایتی کرد.نکته قابلتأمل آنکه نتانیاهو ناچار شد برای ورود به کاخ سفید، از مراسم تشییع سناتور لیندسی گراهام بهعنوان «بهانه» استفاده کند.یک مقام کاخ سفید این وضعیت را چنین توصیف کرده که نتانیاهو تلاش داشت «با افشاگریهای رسانهای، یک دیدار را به وجود بیاورد».این عقبنشینی آشکار در فرایند هماهنگی، نشاندهنده افول جایگاه نتانیاهو در معادلات کاخ سفید است.
ایران؛ محور اختلافی که دو متحد را از هم جدا کرد
مهمترین مناقشه در روابط واشنگتن و تلآویو، پرونده ایران است. نتانیاهو که خود از طراحان اصلی جنگ ۲۸ فوریه علیه ایران بود،اکنون بر ادامه فشار نظامی برای جلوگیری از بازسازی توان هستهای و موشکی ایران تأکید دارد.در مقابل، ترامپ هرچند گزینه نظامی را کنار نگذاشته، اما بهدنبال راهی برای خروج از جنگی است که برخلاف پیشبینی اولیهاش مبنی بر «چهار تا پنج هفته»،پنج ماه به طول انجامیده است.بر اساس گزارش سیانان، «ترامپ علاقهای به ازسرگیری جنگ تمامعیار، حداقل پیش از انتخابات نوامبر آمریکا، ندارد».یک مقام اسرائیلی این اختلاف را چنین توصیف کرده که ترامپ توان آغاز جنگ را دارد اما به دلیل هزینههای سنگین سیاسی و اقتصادی تمایلی به ادامه آن ندارد، در حالی که نتانیاهو ممکن است از منظر سیاسی به ادامه بحران نیاز داشته باشد، اما بدون همراهی آمریکا قادر به پیشبرد آن نیست.
سیاست مستقل ترامپ؛ پایان عصر هماهنگی بیچونوچرا
نکتهای که بیش از همه نتانیاهو را نگران کرده، افزایش تصمیمگیریهای مستقل کاخ سفید در پروندههای حساس منطقهای است.توافق هستهای آمریکا با عربستان، فروش جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ به ترکیه، و تلاش برای فعال نگهداشتن کانال مذاکره با ایران، همگی نمونههایی هستند که تلآویو با نگرانی دنبال میکند.ترامپ در مواجهه با مخالفت نتانیاهو درباره فروش اف-۳۵ به ترکیه، به صراحت اعلام کرد: «هیچکس به من نمیگوید چه بفروشم یا نفروشم.»در پرونده عربستان نیز، هرچند ترامپ در ابتدا توافق هستهای را به عادیسازی روابط ریاض با تلآویو مشروط کرد، اما تنها چند روز بعد اعلام کرد که اساساً درباره این موضوع با رهبران سعودی گفتوگویی نداشته است.بر اساس گزارش جروزالم پست، نگرانی اصلی نتانیاهو این است که در «اشتیاق ترامپ برای تبدیل تحولات میدان نبرد به معماری جدید خاورمیانه، منافع امنیتی اسرائیل قربانی شود».
فشار داخلی؛ دو رهبر، دو محاسبه متفاوت
آنچه شکاف میان دو طرف را عمیقتر کرده، تفاوت بنیادین در اولویتهای سیاسی داخلی است. یک مقام آمریکایی این تناقض را چنین توصیف کرده: «بنیامین نتانیاهو برای بقای سیاسی در اسرائیل به ادامه جنگ نیاز دارد و دونالد ترامپ برای بقای سیاسی در آمریکا به پایان جنگ.»ترامپ با نظرسنجیهایی مواجه است که نشان میدهد تنها ۳۳ درصد آمریکاییها از ادامه جنگ حمایت میکنند و این زنگ خطری جدی برای جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای است.همزمان، محبوبیت شخصی نتانیاهو در آمریکا نیز در سطح پایینی قرار دارد؛ بر اساس نظرسنجی اخیر، تنها ۲۰ درصد آمریکاییها نظر مساعدی درباره او دارند.در این میان، برخی از متحدان نزدیک ترامپ نگرانند که دیدار با نتانیاهو، آمریکا را عمیقتر به جنگ با ایران بکشاند.اختلافات بهحدی رسیده که گزارش شده ترامپ در تماس تلفنی با نتانیاهو، او را با الفاظ تند خطاب کرده است.
آزمونی برای آینده؛ همکاری راهبردی یا شکاف پایدار؟
با وجود تمام اختلافات، هیچیک از دو طرف تمایلی به تبدیل این شکافها به یک بحران آشکار ندارند. آمریکا همچنان تلآویو را مهمترین شریک راهبردی خود در خاورمیانه میداند و اسرائیل نیز به خوبی میداند که بدون حمایت واشنگتن، مدیریت چالشهای امنیتی منطقه دشوار خواهد بود.با این حال، واقعیت آن است که روابط شخصی ترامپ و نتانیاهو دیگر همان صمیمیت گذشته را ندارد.به گزارش پولیتیکو، «کارکنان ترامپ از شانس اندک پایان جنگ ناامید شدهاند».نکته مهمتر آنکه ترامپ تاکنون از اعلام حمایت رسمی از نتانیاهو در آستانه انتخابات سرنوشتساز اسرائیل خودداری کرده است. جروزالم پست نیز در ارزیابی خود نوشته است که «این نتانیاهوی ۲۰۲۵ یا حتی فوریه ۲۰۲۶ نیست؛ او با سوءظن مواجه است».هشتمین دیدار دو رهبر، بیش از آنکه نمایشی از هماهنگی باشد، آزمونی برای آینده روابط دو متحد قدیمی است؛ دیداری که نتیجه آن مشخص خواهد کرد آیا دو طرف میتوانند اختلافات اخیر را مدیریت کنند، یا اینکه شکافهای ایجادشده به تدریج به ویژگی ثابت روابط واشنگتن و تلآویو تبدیل خواهد شد.