همزمان با برگزاری دومین کنفرانس بینالمللی «باستانشناسی و حفاظت از محوطهها در یهودیه و سامره» (نام توراتی کرانه باختری) در اورشلیم، موجی از اعتراضات در میان دانشگاهیان، باستانشناسان و متخصصان میراثفرهنگی جهان شکل گرفته است. این رویداد که به میزبانی دانشگاه «آریل» -واقع در یکی از شهرکهای اشغالی کرانه باختری- برگزار شده، با استقبال صدها نفر از جمله دهها باستانشناس وابسته به دانشگاههای اسرائیلی مواجه شده، اما بسیاری از محققان بینالمللی از حضور در آن خودداری کرده و مشارکت جهانی در این دوره نسبت به گذشته کاهش یافته است. برگزاری این کنفرانس در حالی صورت میگیرد که دولت ائتلافی اسرائیل در ماههای اخیر لایحهای جنجالی را پیش میبرد که به دنبال برقراری کنترل مستقیم غیرنظامی اسرائیل بر محوطههای میراثی در کرانه باختری و حتی غزه است؛ اقدامی که بسیاری آن را گامی مهم در جهت ضمیمهسازی این سرزمینها تلقی کرده و با انتقاد شدید باستانشناسان اسرائیلی، ارتش و مقامات ارشد وزارت دفاع و دادگستری این رژیم مواجه شده است.
در واکنش به این رویداد، انجمنهای علمی و دانشگاهیان سراسر جهان با انتشار بیانیهها و نامههای سرگشاده، برگزاری این کنفرانس را مغایر با اصول بیطرفی علمی دانسته و نسبت به استفاده ابزاری از باستانشناسی برای مشروعیتبخشی به واقعیتهای ناشی از اشغال سرزمینهای فلسطینی هشدار دادهاند. منتقدان تأکید دارند که کاوشهای باستانشناسی در سرزمینهای اشغالی، قوانین بینالمللی را نقض کرده و این کنفرانس که برخی شرکتکنندگان آن را «بسیار سیاسیزده» توصیف کردهاند، در تلاش است تا چهرهای علمی به فعالیتهایی ببخشد که اساساً ماهیتی سیاسی و توسعهطلبانه دارند. در همین حال، کنگره جهانی باستانشناسی (WAC) پیشتر تصمیم گرفته بود محققان وابسته به دانشگاه آریل را از مشارکت در نشستهای خود محروم کند و صندوق اکتشافات فلسطین (PEF) نیز با ابراز نگرانی، پروژههای باستانشناسی ارائهشده در این کنفرانس را مغایر با قوانین بینالمللی حاکم بر کاوش در سرزمینهای اشغالی خوانده است. جامعه علمی با تأکید بر اینکه «باستانشناسی نباید به ابزاری برای مشروعیتبخشی به اشغال تبدیل شود»، خواستار توقف فوری این روند و پایبندی به اصول اخلاقی و حقوقی در پژوهشهای باستانشناسی شده است.