در گفتگوی اختصاصی شبکه جهانی «الکوثر»، نورا فرحات بولحیه، پژوهشگر الجزایری، تأکید کرد که تجربهٔ امام شهید سید علی خامنه ای (رضوان الله تعالی علیه) الگویی منحصربهفرد از رهبری را به نمایش گذاشته که حکمت اعتقادی، صلابت راهبردی و زهد عمیق را در خود جمع دارد. وی اشاره نمود که شهادت ایشان، ایستگاهی تاریخی است که پرسشهای هویت و آگاهی ایمانی امت را بازطرح میکند و در عین حال بر این نکته پافشاری نمود که میراث فکری ایشان که بر ارزشهای استقلال و مقاومت استوار است، همواره منبع الهام و اعتبار بزرگی برای تمامی آزادگان جهانِ خواهان رهایی خواهد بود.
پژوهشگر الجزایری، نورا فرحات بولحیه، تأکید کرد که سخن گفتن از شخصیت رهبر شهید سید علی خامنهای (رضوان الله تعالی علیه) صرفاً فراخوانیِ سیرهٔ یک رهبر سیاسی یا دینی نیست، بلکه بازخوانیِ یک تجربهٔ رهبریِ همهجانبه است که حکمت اعتقادی و صلابت راهبردی را با سادگیِ مردمی و عمق فکری درآمیخته است؛ از این رو میتوان گفت که حضور او در وجدان اسلامی و جهانی، الگویی بیهمتا از رهبری را پدید آورده که نه از ارزشهای خود جدا میشود و نه در برابر فشارها عقبنشینی میکند، بلکه بر اصول خود استوار میماند، به آینده گشوده است و در مسیر ملتهای خواهان آزادی و استقلال تأثیرگذار میباشد. از این منظر، پژوهشگر بر این باور بود که شهادت ایشان (رضوان الله تعالی علیه) رویدادی محلی نبود، بلکه ایستگاهی تاریخی بود که پرسشهای هویت، رهبری و آگاهی سیاسی را در منطقه و جهان دوباره مطرح ساخت.
پژوهشگر نورا فرحات بولحیه توضیح داد که حضور تأثیرگذار شخصیت سید قائد علی خامنه ای (رضوان الله تعالی علیه) ناشی از آن است که او رهبری بود که مرجعیت دینی را با آگاهی سیاسی عمیق درآمیخت؛ به گونهای که گفتمان او نه محلی و نه مقطعی، بلکه به مسائل کلان امت همچون رهایی، استقلال، مقابله با ظلم و سلطه پیوند داشت و همین تلفیقِ بُعد اعتقادی با بُعد عملی بود که باعث شد حضور او از مرزهای کشورش فراتر رود و به نمادی در آگاهی سیاسی ملتهای منطقه تبدیل گردد.
همچنین وی اشاره کرد که ثبات و استواری او نه از سرِ لجاجت، بلکه بر پایهٔ نگاهی اعتقادی-ایمانی بود که بر این باور است که موضعِ حق با تغییرِ شرایط تغییر نمیکند؛ او قدرت خود را از توحید و پایبندی به ارزشهای اسلامی برگرفت و همین امر سبب شد که در برابر فشارهای بینالمللی بدون آنکه از اصول خود دست بردارد، ایستادگی کند.
پژوهشگر الجزایری بیان داشت که ایشان الگویی بیهمتا از رهبری ارائه داد که از عقیدهٔ اسلامی نشأت میگیرد، اما خود را از واقعیت سیاسی نمیبندد؛ چرا که دین را صرفاً مناسکی نمیپنداشت، بلکه آن را پروژهای تمدنی میدانست که سیاست، اقتصاد و فرهنگ را جهتدهی میکند. وی مفهوم «ولایت فقیه» را که امام خمینی (قدس سره) ترسیم کرده بود، برگزید و آن را از یک نظریهٔ فقهی به روشی عینی برای حکمرانی تبدیل نمود.
بولحیه یادآور شد که گفتمان ایشان با سادگی و شفافیت در کنار عمق فکری همراه بود؛ به گونهای که تودهها را با زبانی نزدیک و قابل فهم مخاطب قرار میداد، اما در عین حال رؤیاهای راهبردیِ دوربرد را مطرح میکرد؛ مانند مسئلهٔ فلسطین که با وجدان میلیونها انسان پیوند خورده است و این ویژگی، گفتمان او را به نقطهای پیوندی میان تأثیرگذاریِ مردمی و عمقِ نخبگانی تبدیل کرد.
نورا فرحات بولحیه خاطرنشان کرد که میراث فکری او در منظومهای از ارزشها تجلی مییابد: استقلال، مقاومت، خوداتکایی و تمسک به هویت اسلامی. این میراث، سرمایه و پشتوانهای برای نسلهای جدید در رویارویی با چالشهای جهانیشدن و سلطهگری به شمار میرود. همچنین ایشان کتابخانهٔ فکری پرباری از خود به جای گذاشته که شامل تفاسیر قرآنی و نوشتههایی در فلسفهٔ سیاست اسلامی است و دیدگاه و مفهوم او دربارهٔ «تمدن اسلامی» به عنوان جایگزینی برای الگوی غربی، همواره مرجعی برای جریانهای گوناگون اسلامی خواهد بود.
در عرصهٔ زندگی شخصی، پژوهشگر الجزایری بر این نکته تأکید کرد که سادگی و زهد، به او اعتبار و مقبولیت بالایی بخشید؛ او در خانهای متواضعانه -نه بر پایهٔ استانداردهای روسای کشورها- و به دور از مظاهر تجمل زندگی میکرد و این مسئله، جایگاه معنوی او را تقویت کرده و اعتمادِ گسترده و سرمایهٔ معنوی عظیمی را برای وی نزد مردمش و نیز نزد تمامی آزادگان جهان و حتی نزد رهبران برجسته به ارمغان آورد.
وی معتقد بود که شخصیتِ مبتنی بر صبر و استواریِ او، روح امید را در ملتها دمید و الگویی عملی به آنها ارائه داد که رویارویی با فشارها، در صورتی که بر ارزشهای استوار استوار باشد، ممکن و دستیافتنی است. همچنین او نقشی برجسته در ساختن آگاهی سیاسی در میان جوانان ایفا کرد و آنان را به این درک رساند که هویت صرفاً یک تعلق فرهنگی نیست، بلکه پروژهای از جنس مقاومت و رهایی است و همین عامل، گفتمان او را در جنبشهای جوانانِ جهان اسلام حاضر و زنده نگاه داشته است.
پژوهشگر الجزایری، نورا فرحات بولحیه، خوانش خود را با این سخن به پایان برد که چون شخصیت ایشان محلی نبود، بلکه با مسائل بزرگ امت گره خورده بود، شهادت او نه تنها برای یک ملت، بلکه برای کل امت، ضایعهای بزرگ به شمار آمد و همین امر، واکنش وسیعی را در منطقه و جهان برانگیخت. میراث رهبر شهید سید علی خامنه ای -رحمت الله علیه و رضوان الله عنه- در منظومهای منسجم تجلی مییابد که ثبات اعتقادیِ استوار در برابر فشارها، رؤیای راهبردیِ دوربینی که آینده را پیشبینی و ائتلافها را شکل میدهد و نیز سادگیِ مردمی که او را به مردم نزدیک ساخت و عمقِ فکری که در میان نخبگان و پژوهشگران تأثیرگذار بود را در بر میگیرد. این تلفیقِ بیهمتا، همان چیزی است که باعث میشود میراث او پس از شهادتش همچنان در مباحثات فکری و سیاسی حضوری پرقوت داشته باشد و همواره منبع الهام برای نسلهای خواهان آزادی و استقلال باقی بماند.
گفتگو: دکتر معصومه فروزان