به اشتراک بگذارید

سقوط ترامپ؛ از شکست انتخاباتی تا فروپاشی معماری امنیتی آمریکا در خلیج فارس

باخت سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره آمریکا، که به‌صورت شگفت‌آوری هم مجلس نمایندگان و هم مجلس سنا را با اختلاف معناداری در برگرفت، بزرگ‌ترین شکست سیاسی عمر ۸۰ ساله دونالد ترامپ ارزیابی می‌شود؛ شکستی که پیامدهای آن فراتر از عرصه داخلی آمریکا، معادلات امنیتی، اقتصادی و سیاسی غرب آُسیا را نیز به شکلی بنیادین دستخوش تغییر کرده است.

سقوط ترامپ؛ از شکست انتخاباتی تا فروپاشی معماری امنیتی آمریکا در خلیج فارس

شکست سنگین ترامپ و حزبش در انتخابات کنگره، تنها یک رویداد سیاسی داخلی نیست، بلکه نتیجه مستقیم جنگ‌افروزی و سیاست‌های ماجراجویانه او در غرب آُسیا است. بر اساس گزارش انستیتوی بین‌المللی مطالعات راهبردی (IISS)، جنگ ۲۰۲۶ نقطه عطفی مشابه جنگ ۱۹۹۱ کویت توصیف شده است، با این تفاوت که به جای تحکیم معماری امنیتی محور آمریکا، موجب تخریب و تضعیف پایه‌های آن و حرکت به سمت پایان دادن به نظم آمریکایی شده است. این جنگ، توافق دفاعی مشترک شورای همکاری خلیج فارس را زیر سؤال برد و نشان داد که سازوکار امنیت جمعی منطقه مبتنی بر آمریکا فاقد کارایی لازم است. کشورهای منطقه دچار شکاف شده‌اند؛ امارات و بحرین چسبندگی به آمریکا را دنبال می‌کنند، عمان و قطر رویکرد دیپلماتیک در پیش گرفته‌اند و عربستان سعودی مواضع خود را تعدیل کرده است. این تحولات نشان می‌دهد که متحدان سنتی واشینگتن دیگر به وعده‌های امنیتی آن اعتماد ندارند و به دنبال راه‌های جدیدی برای تأمین امنیت خود هستند.

بُعد دیگر این شکست، به ناکارآمدی نظامی و آسیب‌پذیری راهبردی کشورهای منطقه در برابر توان بازدارندگی ایران بازمی‌گردد. طی شش هفته جنگ، بیش از ۶۰۰۰ تسلیحات هدایت‌شونده به سمت پایگاه‌های منافع آمریکایی در کشورهای خلیج فارس شلیک شده است و امارات بیشترین حجم حملات (بیش از ۵۵۰ موشک و ۲۲۰۰ پهپاد انتحاری) را تحمل کرده است. کشورهای خلیج فارس فاقد یک پدافند یکپارچه منطقه‌ای بودند و به صورت ملی عمل کردند؛ گزارش‌ها از کمبود شدید موشک‌های رهگیر، نابرابری هزینه (هزینه بالای رهگیرها در برابر پهپادهای ارزان‌قیمت)، شکاف در اطلاعات، شناسایی و مراقبت (ISR) مبتنی بر فضا و ضعف مفرط در قابلیت‌های ضد مین خبر می‌دهند. همچنین بستن تنگه هرمز و حملات به زیرساخت‌های انرژی، تجارت نفت جهانی را دچار چالش کرده و هزینه‌های بیمه جنگی را به شدت افزایش داده است. تلاش‌های عربستان برای صادرات جایگزین از طریق خطوط لوله نیز به دلیل حملات پهپادی و موشکی یمن با چالش مواجه شده است. این وضعیت نشان می‌دهد که برخورداری از تجهیزات پیشرفته و اتحاد با آمریکا، نه‌تنها امنیت پایدار را تضمین نمی‌کند، بلکه می‌تواند به عاملی برای افزایش آسیب‌پذیری تبدیل شود.

در نهایت، پیامدهای اقتصادی این جنگ، کشورهای هم‌سو با آمریکا را با بحرانی جدی مواجه کرده است. بانک جهانی رشد اقتصادی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را برای سال ۲۰۲۶ از ۴.۴٪ به ۱.۳٪ کاهش داد و پروازها، گردشگری و هوانوردی این کشورها دچار سقوط شدید شده است. اندیشکده‌های غربی معتقدند امنیت غذایی و آبی خلیج فارس شکننده است؛ بحرین فقط ۴ روز ذخیره آب مصرفی دارد و کل کشورهای GCC بیش از ۹۰ درصد آب آشامیدنی خود را از آب‌شیرین‌کن‌ها تأمین می‌کنند که در برابر آسیب زیرساختی بسیار شکننده هستند. این بیانگر آسیب‌پذیری راهبردی کشورهای منطقه جنوبی خلیج فارس است که همکاری با آمریکا و رژیم صهیونیستی را در پیش گرفته‌اند. در چنین شرایطی، این کشورها و ده‌ها کشور دیگر که از پیامدهای جنگ غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی ضد مردم ایران رنج می‌برند، آشکار یا پنهان، باند جنگ‌طلب ترامپ-نتانیاهو را علت خسارت‌های مادی و معنوی خود می‌دانند و این پیامدها دیر یا زود بر سر کاخ سفید آوار خواهد شد. شکست ترامپ در انتخابات، تنها آغاز یک بحران گسترده‌تر برای آمریکا و متحدانش در غرب آُسیا است؛ بحرانی که ریشه در جنگ‌افروزی، بی‌اعتمادی متحدان و ناکارآمدی راهبردهای نظامی دارد.

پربازدیدترین