به اشتراک بگذارید

روایت یک عمر مقاومت یحیی سنوار و اسطوره‌ای که شکست را نپذیرفت

یحیی ابراهیم حسن سنوار، از رهبران برجسته جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس)، که پس از سال‌ها فعالیت سیاسی و نظامی و تحمل بیش از دو دهه حبس در زندان‌های رژیم صهیونیستی به ریاست این جنبش رسید، سرانجام در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۴ در جریان درگیری با نیروهای اشغالگر در منطقه تل‌السلطان شهر رفح به شهادت رسید.

روایت یک عمر مقاومت یحیی سنوار و اسطوره‌ای که شکست را نپذیرفت

یحیی سنوار در ۱۹ اکتبر ۱۹۶۲ در اردوگاه آوارگان خان‌یونس در جنوب نوار غزه به دنیا آمد. خانواده او پس از اشغال شهر مجدل در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین، ناچار به ترک خانه و محل زندگی خود شدند. سنوار تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در خان‌یونس گذراند و سپس وارد دانشگاه اسلامی غزه شد و در رشته مطالعات عربی مدرک کارشناسی گرفت. او در دوران تحصیل دانشگاهی به فعالیت‌های دانشجویی روی آورد و از اعضای فعال بلوک اسلامی شد. در سال ۱۹۸۶، سنوار به همراه خالد الهندی و روحی مشتهی، به دستور شیخ احمد یاسین، بنیان‌گذار حماس، نهادی امنیتی با عنوان «مجد» را تأسیس کرد. با تأسیس رسمی حماس در سال ۱۹۸۷ و آغاز انتفاضه اول فلسطین، سنوار به فعالیت‌های تشکیلاتی خود ادامه داد و به‌تدریج به یکی از چهره‌های مؤثر این جنبش تبدیل شد. سنوار نخستین بار در سال ۱۹۸۲ در ۲۰ سالگی بازداشت شد و پس از آن چندین بار دیگر نیز بازداشت شد. در ۲۰ ژانویه ۱۹۸۸ برای چهارمین بار بازداشت شد و دادگاه اسرائیل در مجموع چهار بار حبس ابد برای او صادر کرد؛ احکامی که در مجموع معادل ۴۲۶ سال زندان اعلام شد. سنوار در دوران حبس، دو دوره مسئولیت هیئت رهبری اسرای حماس را برعهده داشت و در مدیریت اعتراض‌ها و اعتصاب‌های غذای زندانیان نقش داشت. او در زندان‌های مختلفی از جمله مجدل، هداریم، السبع و نفحه نگهداری شد و چهار سال را در سلول انفرادی گذراند. سنوار در دوران حبس به مطالعه، یادگیری زبان عبری و تألیف و ترجمه آثار مختلف پرداخت؛ از جمله ترجمه کتاب «شاباک میان پیکرها» و تألیف رمان «خار میخک» و کتاب «حماس؛ تجربه و خطا».

سنوار در سال ۲۰۱۱ پس از ۲۳ سال زندان در چارچوب توافق مبادله اسرا میان حماس و اسرائیل آزاد شد. او یکی از بیش از هزار اسیر فلسطینی بود که در برابر آزادی گلعاد شالیط آزاد شدند. سنوار پس از آزادی به‌سرعت در ساختار رهبری حماس جایگاه یافت و در انتخابات داخلی سال ۲۰۱۲ به عضویت دفتر سیاسی این جنبش درآمد. در سال ۲۰۱۵، حماس مسئولیت پرونده اسرای اسرائیلی را به سنوار سپرد و در همان سال، وزارت خارجه آمریکا نام او را در فهرست تروریست‌های بین‌المللی ویژه قرار داد. سنوار در ۱۳ فوریه ۲۰۱۷ به ریاست دفتر سیاسی حماس در نوار غزه انتخاب شد و در مارس ۲۰۲۱ برای دومین بار به این سمت رسید. او در این دوره تلاش کرد روابط حماس با تشکیلات خودگردان فلسطین را بهبود ببخشد و به شکاف سیاسی میان غزه و کرانه باختری پایان دهد. پس از عملیات طوفان‌الاقصی در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، سنوار به یکی از اصلی‌ترین اهداف رژیم صهیونیستی در جنگ غزه تبدیل شد. مقام‌های اسرائیلی او را طراح اصلی این عملیات می‌دانستند. در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۴، پس از ترور اسماعیل هنیه در تهران، حماس در ۶ آگوست ۲۰۲۴ اعلام کرد که نهادهای مشورتی آن به اتفاق آرا یحیی سنوار را به ریاست دفتر سیاسی انتخاب کرده‌اند.

یحیی سنوار در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۴ در جریان درگیری با نیروهای ارتش رژیم صهیونیستی در منطقه تل‌السلطان شهر رفح در جنوب نوار غزه به شهادت رسید. بر اساس روایت رژیم صهیونیستی، نیروهای این رژیم در جریان عملیات خود با سه نفر از نیروهای حماس در ساختمانی درگیر شدند و در ابتدا هویت کشته‌شدگان مشخص نبود. پس از انجام آزمایش‌های دی‌ان‌ای و بررسی‌های پزشکی قانونی، هویت او تأیید شد. در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۴، حماس شهادت سنوار را تأیید کرد. خلیل الحیه، از رهبران این جنبش، گفت سنوار در جریان رویارویی با نیروهای اسرائیلی به شهادت رسید و «در حال پیشروی، نه عقب‌نشینی» به شهادت رسید و در جریان درگیری، در خط مقدم حضور داشت. با شهادت سنوار، حماس یکی از مهم‌ترین رهبران سیاسی و نظامی خود را از دست داد؛ چهره‌ای که مسیر زندگی‌اش از اردوگاه آوارگان خان‌یونس آغاز شد، بیش از دو دهه در زندان‌های رژیم صهیونیستی ادامه یافت و سرانجام با رسیدن به ریاست دفتر سیاسی حماس و شهادت در جریان جنگ غزه به پایان رسید.

پربازدیدترین