انتخابات پارلمانی پیشرو در فلسطین، نخستین انتخابات از ژانویه ۲۰۰۶ تاکنون محسوب میشود؛ انتخاباتی که در آن حماس با فهرست «تغییر و اصلاح» ۷۴ کرسی از ۱۳۲ کرسی را به دست آورد و فتح ۴۵ کرسی کسب کرد. پس از آن، تلاشهای بعدی برای نوسازی نهادها از طریق انتخابات به سرانجام نرسید و در سال ۲۰۲۱، روند انتخابات تا پایان مرحله ثبتنام نامزدها پیش رفت، اما فرمان ریاستی برای به تعویق انداختن آن صادر شد. از آن زمان تاکنون، نهاد ریاستی و مجلس قانونگذاری فلسطین بدون تغییر باقی ماندهاند. بنابراین، احیای مشروعیت سیاسی و بازسازی پشتوانه مردمی را میتوان یکی از مهمترین انگیزههای بازگشت به صندوقهای رأی دانست. با اینکه قانون اساسی فلسطین دوره ریاستجمهوری و مجلس قانونگذاری را چهار سال تعیین کرده، ولی در دو دهه گذشته هیچ انتخاباتی برگزار نشده است.
با وجود تلاشهای مکرر گروههای فلسطینی برای برگزاری انتخابات، صحنه سیاسی فلسطین همچنان با پیچیدگیهای سیاسی و میدانی بسیاری روبهروست. در غزه، پیامدهای جنگ، آوارگی و کنترل رژیم صهیونیستی بر بخشهای گستردهای از این منطقه بر هرگونه روند انتخاباتی تأثیر گذاشته است. در قدس اشغالی نیز با توجه به مخالفت اسرائیل، هنوز سازوکار برگزاری انتخابات مشخص نیست و در کرانه باختری هم تشدید مداوم اقدامات نظامی و شهرکسازی همچنان ادامه دارد. از آنجا که انتخابات پارلمانی میتواند به احیای مشروعیت و انسجام ساختار سیاسی فلسطینیان بینجامد، با رویکرد تلآویو در قبال مسئله فلسطین در تعارض قرار میگیرد. این نگرانی در شرایطی مطرح میشود که در سالهای اخیر، طرحهایی درباره اخراج فلسطینیان و گسترش کنترل اسرائیل بر این مناطق مطرح شده است.
حماس با وجود فشارهای فزاینده رژیم صهیونیستی برای جلوگیری از تجدید قوای خود، بر حضور در انتخابات پیشرو تأکید دارد و ترجیح میدهد در قالب گستردهترین ائتلاف ملی ممکن با دیگر جریانهای فلسطینی مشارکت کند. حسام بدران، مسئول روابط ملی حماس، از دیدارها و رایزنیهای دوجانبه و گروهی با جهاد اسلامی، جبهه خلق، ابتکار ملی و جریان اصلاحطلب در جنبش فتح خبر داده است. در مقابل، جنبش فتح خود را برای شرکت با یک فهرست واحد آماده میکند و منذر الحایک، سخنگوی فتح، تأکید کرده که «بدنه سازمانی جنبش فتح با حضور در یک فهرست مشترک با حماس مخالف است، در عین حال راه برای ائتلاف با دیگر گروههای فلسطینی باز است.» همچنین جریان اصلاح دموکراتیک به رهبری محمد دحلان در حال بررسی تشکیل یک «ائتلاف ملی گسترده» است که گروههای فلسطینی، نخبگان و شخصیتهای ملی را دربر بگیرد.
با وجود توافق گروههای فلسطینی برای برگزاری انتخابات، درباره ترتیب برگزاری انتخابات پارلمانی و ریاستی اختلافنظر وجود دارد. جبریل الرجوب، عضو کمیته مرکزی فتح، خواستار برگزاری انتخابات ریاستی پیش از انتخابات پارلمانی شده است. در مقابل، جبهه دموکراتیک و جبهه خلق خواستار گفتگوی ملی برای توافق درباره شرایط موفقیت انتخابات شدهاند. با توجه به اصرار فتح بر برگزاری انتخابات ریاستی پیش از پارلمانی، به نظر میرسد عباس و نزدیکانش نگران کاهش آرای خود در یک رقابت همزمان هستند. بر اساس نظرسنجیها، در صورت نامزدی مروان برغوثی، او با ۵۴ درصد در صدر یک رقابت فرضی ریاستی قرار میگیرد، در حالی که خلیل الحیه ۲۶ درصد و محمود عباس ۱۴ درصد حمایت را به دست میآورند. همچنین ۲۸ درصد معتقدند حماس شایستهتر از دیگران برای نمایندگی و رهبری مردم فلسطین است، در حالی که این رقم برای فتح به رهبری عباس ۲۱ درصد است. این ارقام، در کنار آمادگی نیروهای مخالف برای شرکت در انتخابات، به فرآیند سیاسی پیشرو اهمیتی فراتر از رقابت بر سر کرسیهای مجلس قانونگذاری میدهد و آن را به آزمونی برای سنجش جایگاه نیروهای فلسطینی و توانایی آنها در بازسازی ساختار سیاسی تبدیل میکند.