الجزیره: شوک اقتصادی جنگ ایران، جهان را در «چهار موج» تحت تأثیر قرار خواهد داد

موج اول همان چیزی است که همگان در حال حاضر می‌بینند: قیمت نفت خام بالا می‌رود، به دنبال آن قیمت گاز طبیعی مایع افزایش می‌یابد، هزینه‌های حمل‌ونقل بیشتر می‌شوند و رسانه‌ها از تورم انرژی خبر می‌دهند.
موج دوم، آسیب به خودِ نظام تجارت جهانی‌ست. تغییراتی که در زمان بحران به‌تدریج انباشته می‌شوند و بعد از پایان بحران هم حاضر نیستند به وضعیت قبلی بازگردند.
موج سوم، تأثیر پیچیده‌ اقتصادی بر کشورهای جنوب جهانی‌ست. این شوک‌ها از طریق کاهش واردات، سقوط ارزش پول ملی، سهمیه‌بندی کود شیمیایی و افزایش قیمت مواد خوراکی رخ می‌دهند.
موج چهارم، سیاسی‌ست. شوک‌های زنجیره‌ تأمین قراردادهای اجتماعی را هم فرسوده می‌کنند. کشورهایی هستند که همین حالا هم با ذخایر تحلیل‌رفته، فضای مالی محدود و مردمی مواجه‌اند که از زمان همه‌گیری کرونا شوک پشت شوک را تحمل کرده‌اند.