«یوسف رجی» که به جریان سمیر جعجع (قوات لبنانی) تعلق دارد، با اقدامات ضدایرانی شناخته میشود. وی که ارتباطات نزدیکی با یزید بنفرحان، نماینده ویژه سعودیها در امور لبنان دارد، در ماجرای پذیرش سفیر فعلی ایران و همچنین دو سفر شهید علی لاریجانی، دبیر پیشین شعام به لبنان نیز انواع کارشکنیها را به کار بست.
درحالیکه رجی تصمیم کمسابقه خود را با ادعای «مداخله سفیر در امور داخلی لبنان» توجیه کرده، جنبش امل و حزبالله به سرعت به این اقدام واکنش نشان دادند. نبیه بری معتقد است با توجه به تلاشهای اخیر وی برای کاهش شکاف بین حکومت مرکزی و حزبالله، چنین تصمیمی وی را هدف قرار میدهد. بدین جهت، صریحاً اعلام کرد که این تصمیم هرگز اجرایی نخواهد شد و سفیر ایران، لبنان را ترک نخواهد کرد. بیانیه جنبش امل نیز اعلام داشت که اقدام مذکور تحت فشار خارجی اتخاذ شده و لذا فاقد وجاهت قانونی است. همچنین در اقدامی هماهنگ، جلسه کابینه لبنان توسط وزرای حزبالله و امل تحریم شد.
در شرایط اخراج برخی از سفرای ایران از کشورهای عربی، حکومت مرکزی لبنان بر آن است تا با نمایش همسویی با حامیان عربی خود از رهگذر امنیتیسازی نقش و جایگاه ایران در لبنان، دستاوردی ولو حداقلی کسب کند. چراغ سبز طرفهای متجاوز به خاک ایران و حامیان منطقهای آنها این امر را تأیید میکند. وزیر خارجه اسرائیل از این تصمیم استقبال کرد و شواهد موجود حاکی از آن است که با تشدید اختلافات داخلی در این زمینه، اسرائیل ممکن است سفارت ایران در بیروت را هدف حملات هوایی قرار دهد. بعلاوه «ضاحی خلفان» معاون پلیس امارات که پیوندهای نزدیکی با دستگاه حاکمیتی و سرویس امنیتی این کشور دارد، در ادامه رویکرد ضدایرانی این شیخنشین اعلام کرد: «اگر سفیر ایران از لبنان نرود، او را دستوپا بسته بیرون بکشید و به مردم حلب تحویل دهید تا به او ادب بیاموزند».
شواهد مذکور نشان میدهد که تصمیم جنجالی رجی، بسیار فراتر از رویههای دیپلماتیک، اهداف سیاسی خاصی را دنبال میکند. لذا در جهت مقابله با طرح مذکور باید اقداماتی در دو سطح اجرا شود:
۱) موازنهسازی سیاسی در صحنه داخلی
حکومت مرکزی لبنان در شرایط کنونی باید بر یافتن راهحلی برای آوارگان جنوب و پایان تجاوز اسرائیل متمرکز شود. از اینرو، در شرایط حساس کنونی لازم است جریان مقاومت با محوریت نبیه بری، اهرمهای موازنهساز خود را برای وادارسازی دولت به این مهم به کار گیرند.
۲) موازنه تهدید در بعد خارجی
در عرصه منطقهای باید موازنه سیاسی همسطح در مقابل اقدامات ریاض و ابوظبی علیه هیئتهای دیپلماتیک ایران برقرار گردد. تجربه نشان داده که الگوی چشم در برابر چشم، کشورهای عربی را از ادامه ماجراجوییهای مشابه، باز میدارد. در برابر اقدامات اسرائیل علیه سفارت و کارکنان هیئت دیپلماتیک ایران در بیروت نیز باید خطوط قرمز جدیدی بر کنشگری بیقاعده طرف مقابل تحمیل گردد. قاعدهسازی جدید و تحمیل آن بر مبنای منطق میدان، متضمن عدم تکرار سناریوی کنسولگری ایران در سوریه و همچنین شهادت ۴ نفر از کارکنان سفارت ایران در لبنان خواهد بود.
پژوهشکده ابرار معاصر تهران