مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط، پایتخت عمان روز جمعه (17 بهمن ماه) در میان بدبینی و اختلافات بین دو طرف، از سر گرفته شد و بدون تغییر خاصی در مواضع دو طرف و صرفا با توافق بر سر ادامه مذاکرات، به پایان رسید.
مذاکرات غیر مستقیم بین هیئت ایرانی به ریاست سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران و هیئت آمریکایی به ریاست استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ با میانجی گری بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، دیروز (جمعه) در مسقط پایتخت این کشور برگزار شد. این دور از مذاکرات بدون تغییر خاصی در مواضع دو طرف ایرانی و آمریکایی و صرفا با توافق بر سر ادامه مذاکرات به پایان رسید.
بیشتر بدانید
شبوه در آتش؛ بازگشت تروریسم به جنوب یمن با حمایت اخوانالمسلمین| مع المراسلین
ترجمان عملی وحدت اسلامی؛ نقش جمهوری اسلامی فراتر از منافع مذهبی| ایران الصمود و الانتصار
نشریه لبنانی الاخبار در گزارشی تحلیلی نوشت: بنابر اظهارات منابع آگاه دیپلماتیک، محور اصلی این گفتگوها، "تعیین چارچوب مذاکرات" بود. این منابع می گویند با توجه به اختلافات اساسی بین دو طرف، درباره تعیین چارچوب هم دراین دور از مذاکرات توافقی صورت نگرفت وکار به دور بعدی مذاکرات واگذار شد. علاوه بر اختلافات بر سر ماهیت مواضع مطرح شده در مذاکرات، اختلاف های موجود بر سر سقف مطالبات طرفین در هر یک از موضوع های مد نظر همچنان بالاست. به عنوان مثال، ایران تاکید دارد که تنها موضوع هسته ای در این مذاکرات قابل مذاکره است، تهران بر حق غنی سازی اورانیوم تاکید دارد در حالی که واشنگتن با این موضوع مخالف و خواستار انتقال فوری اورانیوم غنی شده به خارج از ایران است.
عراقچی پس از خروج از جلسه – که حدود شش ساعت به طول انجامید – آن را "شروع خوبی " توصیف و اعلام کرد که دو طرف درباره "اصل ادامه مذاکرات" توافق کرده اند. وی تأکید کرد که بی اعتمادی که در ماه های اخیر شدت گرفته است، چالشی دشوار پیش پای مذاکرات است لذا قبل از هر کاری ابتدا باید جو بی اعتمادی از بین برود تا بتوانیم چارچوب مذاکرات را به نحوی طراحی کنیم و منافع ملت ایران را تضمین کند.
عراقچی به صدا و سیما گفت که مذاکرات در فضایی نسبتا مثبت انجام شد، دیدگاههای هر دو طرف شنیده شد و مسیر دیپلماتیک ادامه خواهد یافت، اما زمان و نحوه ادامه گفتگوها در مشورتهای بعدی بررسی میشود. وی همچنین تأکید کرد که "مذاکرات منحصرا درباره موضوع هسته ای است". عراقچی گفت: ما به طرف آمریکایی اعلام کردیم که شرط اصلی هر گونه گفتگو، پرهیز از زبان تهدید و زور است.
البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان هم تأکید کرد که "مذاکرات کاملا جدی است" و دیدار بعدی پس از بررسی نتایج نشست امروز در تهران و وشنگتن، در زمان مناسب انجام خواهد شد. این در حالی است که مقامات آمریکایی تا عصر دیروز هیچ اظهار نظر رسمی نکرده اند. با این وجود اطلاعاتی به بیرون درز کرده است؛ روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از منابع آگاه نوشت: "ایران حاضر نیست دست از غنی سازی اورانیوم بردارد یا اورانیوم غنی شده را به خارج منتقل کند با این حال برای ادامه عملیات دیپلماسی به منظور رسیدن به راه حل اعلام امادگی کرده است".
شبکه خبری سی ان ان هم به نقل از شرکت کنندگان در این مذاکرات گفت که اضافه شدن افراد و عناصر جدید به هیئت آمریکایی ممکن است مسائل جدیدی را به مناقشات جاری اضافه کند. گفتنی است در این دور از مذاکرات افرادی مثل جراد کوشنر، داماد ترامپ و ژنرال برد کوپر، فرمانده سنتکام به هیئت آمریکایی اضافه شده اند. این شبکه خبری به نقل از منابع آمریکایی گفته است: برای اولین بار یک ژنرال عالی رتبه از ارتش آمریکا در مذاکره با ایران حضور دارد.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از یک دیپلمات منطقه ای گفت که تهران برای بحث درباره سطح و خلوص غنی سازی یا تشکیل اتحادیه منطقه ای حاضر به گفتگو شده است و واشنگتن هم واکنش مثبتی در این زمینه نشان داده است. تا کنون چهار دور مذاکرات دو جانبه بین تهران و واشنگتن با میانجی گری عمان در مسقط برگزار شده است که نهایتا در خردادماه سال جاری با تجاوز نظامی اسرائیل با مشارکت آمریکا متوقف شد. به همین دلیل دور فعلی مذاکرات در جوی آکنده از بدبینی و بی اعتمادی به خصوص از سوی ایران آغاز شد.
گفتنی است اندکی قبل از آغاز مذاکرات مسقط، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که موشک فوق پیشرفته "خرمشهر 4" وارد ناوگان موشکی ایران شده است. سردار یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران تصریح کرد که اعلام این خبر، مشتمل بر پیام خاصی است با این مضمون که "ایران اگر چه حاضر به حضور در پای میز مذاکره شده است اما دست از توانمندی های نظامی خود برنمی دارد."
به گفته منابع رسمی برد این موشک به حدود دو هزار کیلومتر و وزن کلاهک آن به 1500 کیلوگرم می رسد و دقت اصابت آن حدود 30 متر است. علاوه بر اینها این موشک از امکانات بسیار بالایی در جنگ های الکترونیک دارد. اهمیت رونمایی از این موشک آنهم در این شرایط خاص در این است که آمریکا و "اسرائیل" همواره ادعا کرده اند که هر گونه توافق با ایران باید با اعمال محدودیت بر برنامه موشکی این کشور همراه باشد. از جمله برد این موشکها باید کم شود و به طور مشخص تا فلسطین اشغالی نرسد. اما ایران امکانات و توانمندیهای نظامی خود را خط قرمز و غیر قابل مذاکره می داند.
می توان گفت که با توجه به پافشاری آمریکا در باره محدودیت برنامه موشکی و به صفر رساندن غنی سازی ایران، احتمال شکست مذاکرات و وقوع درگیری نظامی در این دور از مذاکرات زیاد است. لذا ایران باید خود را آماده این سناریو کند. در همین راستا سردار عبد الرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران اعلام کرده است که استراتژی نظامی ایران پس از جنگ 12 روزه از "دفاعی" به تهاجمی تغییر کرده است و تاکتیک "جنگ نامتقارن و پاسخ رعدآسا به دشمن" را در پیش گرفته است. وی تأکید کرده است که ارتش ایران امروز در بالاترین سطح آمادگی برای هر گونه رویارویی احتمالی در آینده قرار دارد.