مردی با اصرار فراوان از پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) خواست تا تنها یک جمله بهعنوان پند و سرمشق زندگی به او بیاموزند. پیامبر (ص) نگاه عمیقی به او کردند و فرمودند: «اگر بگویم، به کار میبندی؟» مرد بیدرنگ پاسخ داد: «بله، ای رسول خدا!» پیامبر (ص) بار دیگر همان پرسش را تکرار کردند و مرد دوباره با اشتیاق گفت: «بله، ای رسول خدا!» سپس پیامبر (ص) برای سومین بار همان پرسش را تکرار کردند تا جان او را برای شنیدن سخنی بزرگ آماده سازند و اهمیت آن را در دلش بنشانند.
وقتی مرد برای سومین بار پیمان بست که عمل کند، حضرت فرمودند: «هرگاه تصمیم به انجام کاری گرفتی، پیش از هر چیز درباره نتیجه و عاقبت آن بیندیش؛ اگر دیدی پایانش درست و خیر است، آن را دنبال کن و پیش برو؛ اما اگر عاقبتش تباهی و گمراهی است، از همان آغاز دست از آن بکش.» این پند جاودان، بر اهمیت عاقبتنگری و اندیشیدن به فرجام کارها پیش از اقدام تأکید میکند و چراغی روشن برای تصمیمگیریهای درست در زندگی است.
این روایت، نشاندهنده روش تربیتی پیامبر (ص) در آموزش عمیق و تأثیرگذار است؛ ایشان با تکرار پرسش و گرفتن پیمان از شنونده، آمادگی ذهنی و قلبی او را فراهم میکنند و سپس در یک جمله کوتاه، قاعدهای بزرگ و کاربردی برای زندگی ارائه میدهند. پند «به مقصد نگاه کن» تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک اصل راهبردی است که در همه عرصههای فردی، اجتماعی و حتی سیاسی میتواند مورد توجه قرار گیرد و انسان را از پشیمانی و تباهی نجات دهد.