دکتر حسن عابدینی، کارشناس ارشد مسائل بین الملل و معاون سیاسی صدا و سیما در یادداشتی نوشت: ترامپ وعده عصر طلایی توام با پویایی اقتصادی، انسجام داخلی، قدرت بلامنازع نظامی، پایان بخشیدن به جنگها و کدخدایی جهان داده بود. این شعار دراستانه دو سالگی ورود ترامپ به کاخ سفید نه فقط محقق نشده که نشانه افول در بسیاری از حوزهها در برابر دیدگان ناظران بین المللی قرار گرفته است.
تحلیگران و ناظران سیاسی استدلال میکنند که مجموع سیاستهای ترامپ به جای تحقق شعار «آمریکا را دوباره بزرگ کنیم»، به فرونشست قدرت و جایگاه ایالات متحده منجر شده که فارین پالیسی به یک دوجین از این مولفهها را بر شمرده است.
تصمیمهایی غیرعقلانی، زیان بار و جنایتکارانه رئیس جمهور امریکا برای بشریت کم نیست، اما برخی موارد حتی در تضاد با شعار اصلی انتخاباتی ترامپ است که صاحبان اندیشه بر ان اتفاق نظر دارند:
۱-کاهش توانمندی نظامی امریکا
امریکا پس از جنگ جهانی دوم با پرتاب بمب اتم روی مردم هیروشیما و ناگاساکی ژاپن در سال ۱۹۴۵ عملا سرکردگی قدرت نظامی در غرب را به دست گرفت. پیمان اتلانیتک شمالی (ناتو) در مقابل پیمان ورشو که رهبری ان در در دست اتحاد جماهیر شوروی بود، این دو نهاد نظامی پرقدرت تا سال ۱۹۹۱ رقیب یکدیگر بودند.
قدرت نظامی امریکا در ۸۰ سال گذشته تقریب بی بدیل بود، اما اسیبهای ان در جنگ با ایران بیش از پیش روشن شد. کمبود موشکهای پدافندی تاد، پاتریوت و اسیب پذیری جنگدههای رادار گریز F۳۵ و ... در زمره واقعیتهایی بود که در برابر دیدگان مردم قرار گرفت.
۲- برچیدن ظرفیت دیپلماتیک آمریکا
مارکو روبیو وزیر خارجه کم تجربه امریکا با اجرای فرامین ترامپ مبنی بر لغو عضویت در بیش از ۶۰ نهاد بین المللی، تعطیلی کنسولگریها و رها کردن دهها پست سفارت، دستگاه دیپلماسی به استانه فرو پاشی کشانده است. این ضعف با جایگزینی دیپلماتهای تازه کار با چهرههای حرفهای تشدید شده است.
۳- فروپاشی اعتبار تعهدات آمریکا:
ترامپ با رفتاری مشابه دوران تجاری اش به جهانیان نشان داده که به تعهداتش پای بند نیست. خروج از توافق هستهای با ایران، محکوم کردن توافق تجاری که خودش با کانادا و مکزیک امضا کرده بود، رویکرد ناپایدار در قبال تعرفهها و تهدیدهای پی درپی متحدان، مجموعاً تصویری غیر قابل اعتماد از او نزد افکار عمومی ایجاد کرده است.
شروع جنگ با ایران در میانه گفتوگو که در محافل سیاسی به بمباران میز مذاکره مشهور شد دیپلماتها و ناظران سیاسی را به این نتیجه رسانه که امریکا قابل اعتماد نیست.
۴- تضعیف برتری علمی آمریکا
ترامپ با کاهش بودجه پژوهشی، تخریب نهاد دانشگاه، انتصاب افراد فاقد صلاحیت علمی در پستهای کلیدی زمینه ترویج جهل بر داتش را تقویت کرد بگونهای که موجی از خروج دانشمندان از امریکا را رقم زده است.
نحوه برخورد دولت فدرال با اعتراض دانشگاهیان نسبت به نسل کشی رژیم صهیونی که منجر به دستگیری و تحقیر استادان و دانشجویان دانشگاه هاروارد و سایر دانشگاهها شد به فرار مغزها از امریکا منجر شد.
۵- مخالفت با انرژی سبز و پاک
مخالفت ترامپ با انرژیهای تجدید پذیر و پای بندی سرسختانه اش به سوزاندن بیشتر سوختهای فسیلی موجب کاهش سرمایه گذاری در انرژیهای سبز شد. برخی کارشناسان معتقدند که ترامپ به استفاده از انرژی قرن نوزدهم موسوم به دودکشی روی اورده است.
این موضوع موجب شد تا برخی کشورهای دیگر از جمله چین بر فناوریهای مانند خورشیدی، بادی، باتری و ... مسلط شوند.
۶ -تضعیف حاکمیت قانون
پشت پا زدن به قوانین و مقررات و ایجاد مصونیت آهنین برای خود و باندش موجب تمسخر تلخ حقوقدانان شده است. گماردن تاد بلانش از وکلای شخصی اش به عنوان دادستان کل امریکا بیانگر نادیده گرفتن فرایند شایسته سالاری و احترام به قانون است.
کارشناسان معتقدند که اجرای قوانین از حالت منصفانه، بی طرفانه و شفاف خارج شده است و سیستم قضایی امریکا به نهادی سیاسی و فاسد تبدیل شده است.
۷- تهدید سلامت انتخابات
ترامپ از همان نخستین دوره انتخابات ریاست جمهوری، بذر تردید را در پذیرش نتایج شمارش اراء بر فرایند رای گیری کاشت. جنجالیترین ان، ادعای پیروزی اش در انتخابات ۲۰۲۰ بود. اشغال کنگره به دست هواداران خشمگین او نمادی از ایستادن مقابل قانون و فریاد ادعای تقلب در انتخابات بود.
ترامپ از هم اکنون هم نسبت به ناسالم بودن و تقلب در انتخابات دو سال دیگر هشدار میدهد. او انگشت اتهام دستکاری در انتخابات را بسوی دمکراتها نشانه گرفته است.
۸- تضعیف تفکیک قوا
میل به افزایش قدرت مستاجر کاخ سفید گرچه موضوع جدیدی نیست، اما قلدری ترامپ و بی عملی کنگره و تمایل دیوان عالی به او سبب سرعت بخشیدن به این فرایند شده است.
کاهش استقلال سیاسی بانک مرکز امریکا " فدرال رزرو"موجب نگرانی سرمایه گذاران خارجی شده است. برداشتن مهارهای قانونی که موجب تسهیل تصمیمهای دیکتاتور مابانه رییس جمهور شده است دغدغههای جدی در میان سایر دولتهای خارجی ایجاد کرده است.
اختیار بی حد و حصر و خودرایی رییس جمهور موجب فجایع نسنجیدهای مانند جنگ شده است که تازهترین نمونه عینی ان جنگ تحمیلی سوم است.
۹- رها کردن گفتمان مدنی
دروغگویی از ویژگیهای بارز ترامپ است که در انحطاط سیاسی و مبتذل سازی نظام سیاسی امریکا نقش کانونی داشته است. او به عنوان رییس جمهور قدرت بزرگ امریکا از نظر الودگی به ناهنجاریهای رفتاری و اخلاقی شهره عام و خاص است.
بردن هزاران بار نام ترامپ در پرونده جزیره بدنام اپستین بیانگر گرفتار شدن نظام سیاسی امریکا در منجلابی از فساد ضد بشری است که نه فقط با موضوعات مدنی و حقوق بشری هیچ نسبتی ندارد بلکه تطهیر ان هم ممکن نیست.
۱۰- سوزاندن قدرت نرم آمریکا
هزاران دانشجویی خارجی که سالانه از دانشگاههای امریکا دانش اموخته میشدند در زمره قدرت نرم و مبلغان نظام لیبرال دمکراسی تلقی میشدند. این گروه که پیشتر تحت تاثیر زرق و برق تفکر دنیای رویایی ازاد به شبکه گسترده حامیان امریکا در جهان میپیوستند هم اکنون دل خوشی از ان ندارند.
پایشهای علمی نشان میدهد که میزان محبوبیت امریکا در ردههای پایین جهانی قرار دارد و قدرت نرم ان دچار شکست سنگینی شده است.
این اقدامات در کنار یکدیگر صرفاً مشکلات مقطعی ایجاد نمیکنند، بلکه اعتماد داخلی، ظرفیت حکمرانی، توان دیپلماتیک و نظامی و در نهایت جذابیت و نفوذ جهانی آمریکا را دچار فرسایش میکند.
پیامد این سیاستهای ترامپ نه بازگشت آمریکا به " عظمت "، بلکه قرار گرفتن در سراشیبی افول برای شکل گیری امریکایی ضعیفتر است و این همان زدن تیشه ترامپ بر ریشه آمریکاست.
#دکتر_حسن_عابدینی، کارشناس ارشد مسائل بین الملل و معاون سیاسی رسانه ملی