۱. زمینهسازی و استقبال رسمی؛ عراق در سوگ قائد شهید امت
پس از شهادت حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای (ره) در ۲۸ فوریه (۹ اسفند)، پیکر مطهر ایشان پس از برگزاری مراسم در تهران و قم، عصر روز سهشنبه ۱۷ تیرماه ۱۴۰۵ وارد فرودگاه نجف اشرف شد. استقبال رسمی از پیکر رهبر شهید با حضور «علی فالح الزیدی» نخستوزیر عراق، هیئت عالیرتبه ایرانی به ریاست مسعود پزشکیان، و جمع کثیری از مقامات و شخصیتهای عراقی صورت گرفت. دولت عراق نیز به پاس این رویداد تاریخی، روز چهارشنبه ۱۷ تیر را تعطیل رسمی اعلام کرد. این استقبال بیسابقه در سطح سران کشور، نشاندهنده جایگاه والای رهبر شهید در میان مسئولان و مردم عراق بود؛ چنانکه یکی از نمایندگان مجلس عراق این مراسم را «پیام روشنی برای همه» دانست که «عراق مظهر اصول مهماننوازی عربی و اسلامی است».
۲. نجف اشرف؛ میزبانی از جمعیت خروشان در جوار امیرالمؤمنین (ع)
مراسم تشییع در نجف، صبح روز چهارشنبه ۱۷ تیر، از پل کوفه آغاز و به سمت حرم مطهر حضرت علی (ع) ادامه یافت. جمعیت میلیونی حاضر در این مراسم چنان فشرده بود که نمازگزاران برای لمس تابوت ازدحام میکردند و تابوت را در میان سالنهای حرم بر دستان خود حمل کردند. یک روحانی ارشد از حوزههای علمیه نجف، نماز میت را بر پیکر رهبر شهید اقامه کرد. بر اساس گزارشهای رسمی، حدود ۲.۵ تا ۳.۸ میلیون نفر در مراسم تشییع نجف شرکت کردند. این حضور حماسی، نه تنها نشاندهنده عشق مردم عراق به رهبر شهید بود، بلکه پیوند عمیق فرهنگی و اعتقادی دو ملت ایران و عراق را در سایه ارادت به خاندان عصمت و طهارت (ع) به تصویر کشید.
۳. کربلای معلی؛ اوج حماسه در جوار سیدالشهداء (ع)
کاروان تشییع پس از پایان مراسم نجف، راهی کربلای معلی شد و ساعت ۱۶ همان روز (به وقت عراق)، آیین تشییع در خیابان ابومهدی مهندس آغاز گردید. جمعیت میلیونی در کربلا چنان بود که مقامات این شهر، درهای ورودی حرمین مطهر امام حسین (ع) و حضرت عباس (ع) را برای تسهیل تردد عزاداران برداشتند. پیکر مطهر رهبر شهید ابتدا به حرم امام حسین (ع) منتقل و پس از اقامه نماز، در میان اشکها و نالههای عزاداران، از بینالحرمین به سمت حرم حضرت عباس (ع) تشییع شد. بر اساس گزارشها، بیش از ۴ میلیون نفر در مراسم تشییع کربلا شرکت کردند. این شکوه بینظیر، بار دیگر یادآور حماسههای اربعین حسینی بود؛ تا جایی که برخی ناظران، این رویداد را «اربعین زودهنگام» نامیدند و آن را تجلی بارز شعار «حب الحسین یجمعنا» دانستند.
۴. صحنههای ناب از عمق ارادت؛ از نوجوان دوچرخهسوار تا شاعر غیور
در میان این جمعیت عظیم، صحنههایی ثبت شد که عمق بینهایت ارادت مردم عراق به رهبر شهید را به نمایش گذاشت. از نوجوانی که دوچرخهاش را به سفارت ایران هدیه کرد تا دختران خردسالی که گوشوارههای خود را نذر کردند و ماشین اهدایی به آن نوجوان که دوباره به سفارت بازگردانده شد تا به جبهه مقاومت کمک کند. در استانهای مختلف، عشایر مسلح حاضر شدند و اعلام آمادگی کردند که در صورت جنگ زمینی، پیش از دیگران از جمهوری اسلامی دفاع کنند. شاعر برجستهای در استان بابل، با قصیدهای تأثربرانگیز سرود: «پیش از اینکه پیکر امام را دفن کنید، آن را نزد ما بیاورید تا ادای دین کنیم» و به قدری بر سینه زد که دستانش قطع شود و در نجف، در کنار مولایمان امیرالمؤمنین (ع)، آنقدر اشک بریزیم که با اشکهایمان غسلش دهیم. همچنین شیخی از عشایر، تفنگ برنویی که نسلاند نسل از پدران به ارث رسیده بود، به عشق جمهوری اسلامی و رهبر شهید، به سفیر ایران هدیه کرد.
۵. ابعاد سیاسی و پیامدهای راهبردی؛ پیامی کوبنده به دشمنان
این تشییع تاریخی، پیامدهای سیاسی و راهبردی عمیقی در پی داشت. نخست، بهوضوح نشان داد که عراق، با همه تنوع قومی و مذهبی خود، در سوگ رهبری که از مظلومان عالم دفاع کرد، متحد و یکپارچه است. دوم، این رویداد، شکست پروژه دشمنان برای ایجاد تفرقه میان ایران و عراق را به رخ کشید و ثابت کرد که پیوند دو ملت، ریشه در باورهای عمیق اعتقادی دارد و با توطئهها از بینرفتنی نیست. سوم، این حضور عظیم، سرمایه اجتماعی عظیمی برای جمهوری اسلامی و محور مقاومت فراهم آورد و به دشمنان پیام داد که خون رهبر شهید، نه تنها جبهه مقاومت را تضعیف نکرد، بلکه آن را مستحکمتر ساخت. در نهایت، این تشییع، افقهای جدیدی را در روابط دو کشور گشود و زمینههای همکاریهای گستردهتر اقتصادی، فرهنگی و امنیتی را بیش از پیش فراهم کرد. اگر سالانه ۱۱.۵ میلیون تردد بین دو کشور انجام میشود، این رویداد تاریخی، پیوندها را چنان مستحکم کرد که هیچ قدرتی قادر به گسستن آن نخواهد بود.