عرفه؛ معراج بیداری در میقات باران و بندگی

عرفه؛ تجلی‌گاه شناخت و بیداری

نام عرفه با شناخت گره خورده است. گویی در این روز، خورشید معرفت بر جان‌های خسته می‌تابد تا غبار غفلت را از آینه‌ی دل بزدایند. عرفات، بیابانی است که در آن، شکوه جلال الهی با نسیم رحمت رحمانی در هم می‌آمیزد. در این صحرای تفتیده، انسان درمی‌یابد که چقدر به خالق خویش محتاج و چقدر از اصل خویش دور مانده است. این روز، روز بازگشت است؛ بازگشت از خویشتن دروغین به سوی حقیقت ناب. مومنان در این روز، احرام دل می‌بندند و در وقوفی عارفانه، حضور حضرت حق را با تمام وجود لمس می‌کنند.

زیر سایه‌ی نیایش سیدالشهدا (ع)

اما جان‌مایه و روح عرفه، در نجوای غریبانه و عاشقانه‌ی حضرت اباعبدالله الحسین (ع) نهفته است. آن‌گاه که خورشید در میانه‌ی آسمان عرفات می‌ایستاد، سالار شهیدان و سرور آزادگان، با چشمانی اشک‌بار و قلبی لرزان، کلماتی را بر زبان جاری ساخت که تا ابد، لرزه بر اندام هستی می‌اندازد. دعای عرفه‌ی امام حسین (ع)، تنها یک مناجات نیست؛ بلکه یک دوره‌ی کامل هستی‌شناسی و توحید شهودی است. آن‌جا که امام عرض می‌کند: "مَتَی غبْتَ حَتَّی تَحْتَاجَ إلَی دَلیلٍ یَدُلُّ عَلَیْك" (کی غایب بوده‌ای تا به دلیلی نیاز باشد که بر تو دلالت کند؟). این جملات، اوج شیدایی و عرفان است. حسین (ع) در عرفه به ما می‌آموزد که خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است و هرچه هست، جلوه‌ی جمال اوست. امام در این دعا، از ذرات وجودش، از نعمات بی‌کران الهی و از قصور انسان سخن می‌گوید و چنان راه بندگی را ترسیم می‌کند که گویی تمام کائنات با او هم‌نوا می‌شوند.

عید تطهیر و ضیافت بخشش

برای مومنان، عرفه به مثابه‌ی یک رستاخیز کوچک است. روزی است که در آن، بخشایش الهی هم‌چون بارانی بی‌دریغ بر کویر گناهان می‌بارد. روایت شده است که برخی گناهان، جز در عرفات و در روز عرفه بخشیده نمی‌شوند. این یعنی امید؛ یعنی دری باز به سوی بی‌نهایت که هیچ قفلی بر آن نیست. اهمیت این روز برای اهل ایمان در آن است که عرفه را فرصتی برای نو شدن می‌بینند؛ مجالی برای آن‌که بار سنگین معاصی را بر زمین بگذارند و با سبک‌بالی، برای رسیدن به قرب الهی پرواز کنند.در این روز، دست‌ها به سوی آسمان بلند است، اما نگاه‌ها به درون معطوف می‌شود. هر قطره اشکی که بر گونه‌ای می‌لغزد، شعله‌ای است که خرمن منیّت را می‌سوزاند. عرفه، روز شکستن بت‌های درونی در پای جلال کبرایی است.

سخن آخر

امروز، روز نجواهای پنهانی و اشک‌های زلال است. روزی که زمین به آسمان گره می‌خورد و صدای "لَبَّیْکَ اللهُمَّ لَبَّیْك" نه تنها از حنجره‌ی حاجیان، بلکه از عمق جان هر انسان آزاده‌ای شنیده می‌شود. بیایید در این میقات مقدس، هم‌صدا با زمزمه‌های حسینی، از خدا بخواهیم که چشمان ما را به جمال حقیقت روشن کند و ما را در اقیانوس رحمت خویش مستغرق سازد. عرفه، عید بندگی است؛ مبارک باد بر آنانی که در تبلور این روز، راه رسیدن به خانه دوست را بازمی‌یابند.